Tylko życie ma przyszłość!

List otwarty do Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych

Kraków, 4 marca 2021 r.

Sza­nowny Pan
Paweł Wdówik
Peł­no­mocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Mini­sterstwo Rodziny i Polityki Społecznej
Biuro Peł­no­mocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
ul. Nowo­grodzka 1/3/5
00–513 Warszawa
e‑mail: sekretariat.bon@mrips.gov.pl


List otwarty do Peł­no­mocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
w sprawie pla­no­wanych zmian w zasadach przy­zna­wania świadczeń pielęgnacyjnych
dla rodzin wycho­wu­jących dzieci z niepełnosprawnością


Sza­nowny Panie Ministrze,

z uwagą zapo­zna­liśmy się ze „Stra­tegią na rzecz Osób z Nie­peł­no­spraw­no­ściami 2021–2030”, która określa ramy polityki kra­jowej na rzecz osób z nie­peł­no­spraw­no­ściami i kie­runki rozwoju polityki spo­łecznej wobec osób z nie­peł­no­spraw­no­ściami i ich rodzin.

Cie­szymy się, iż jedna z postu­lo­wanych przez nas zmian sys­te­mowych, to jest znie­sienie zakazu pracy dla opie­kunów dzieci nie­peł­no­sprawnych otrzy­mu­jących świad­czenie pie­lę­gna­cyjne, zna­lazła swojej odzwier­cie­dlenie w Prio­ry­tecie V w przy­jętej przez Rząd Strategii.

Jed­no­cześnie z nie­po­kojem obser­wujemy poja­wiające się w prasie spe­ku­lacje, doty­czące wpro­wa­dzenia ogra­ni­czenia docho­dowego dla opie­kunów podej­mu­jących aktywność zawodową lub zasto­so­wania mecha­nizmu „suwaka”, czyli otrzy­my­wania pomniej­szonego świad­czenia pie­lę­gna­cyjnego wraz ze wzrostem poziomu dochodów rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym.

Pra­gniemy zwrócić uwagę Pana Ministra, iż oba te roz­wią­zania są wyjątkowo szko­dliwe i para­dok­salnie pogar­szają sytuację osób podej­mu­jących się opieki nad dziećmi nie­peł­no­sprawnymi, pogłę­biają kryzys zaufania do obecnego rządu i mogą przy­nieść skutki odwrotne od zamie­rzonych w Strategii.

Przy­jęcie kry­teriów docho­dowych, do których świad­czenie pie­lę­gna­cyjne będzie wypłacane lub zasady suwaka, czyli pomniej­szanie wypła­canego świad­czenia, pogłębi szarą strefę, zmniejszy wpływy budżetowe z tytułu podatku docho­dowego oraz zmniejszy składki eme­ry­talne opiekunów.

  1. Już teraz wielu rodziców obawia się, że zapo­wiadane zmiany w orzecz­nictwie odbędą się ich kosztem – czyli będą skut­kować odbie­raniem im prawa do otrzy­mania świad­czenia pie­lę­gna­cyjnego. Opie­ku­nowie zaczynają wierzyć, że zapo­wiadana moż­liwość pod­jęcia pracy przez opie­kunów, prze­rodzi się szybko w przymus łączenia jed­no­czesnej opieki na nie­peł­no­sprawnym dzieckiem i pracy, wraz z dra­stycznym ogra­ni­czeniem świadczeń na rzecz rodzin z dziećmi nie­peł­no­sprawnymi. Zapo­wiedź wpro­wa­dzenia dodat­kowych obwa­rowań i zasad, pod jakimi będą mogli podjąć pracę, tylko wzmacnia te obawy.
    Rodzice, którzy pracują obecnie „na czarno”, odbierają zapo­wiedź wpro­wa­dzenia kry­teriów docho­dowych, jako jasny sygnał, że nie warto szukać pracy legalnej, gdyż za swoją aktywność i wysiłek zostaną „ukarani” zmniej­szeniem dochodów jakimi dysponują.
  1. Do szarej strefy będą także prze­suwać się osoby legalnie pra­cujące, które po zmianie prze­pisów uzy­skają moż­liwość otrzy­mania świad­czenia pie­lę­gna­cyjnego. Nawet jeśli nie zre­zy­gnują cał­ko­wicie z wyko­ny­wanej pracy, będą dążyć do wyka­zy­wania takich dochodów, które nie pozbawią ich prawa do świad­czenia pie­lę­gna­cyjnego. Jeśli osiągną wyższe dochody, będą z takiej aktyw­ności rezy­gnować lub otrzy­mywać dodatkowe wyna­gro­dzenie nie­for­malnie, poza umową.

Potrzeba realnego wsparcia dla dzieci z niepełnosprawnością

Pod­kre­ślamy po raz kolejny, iż realny koszt utrzy­mania i leczenia dziecka nie­peł­no­sprawnego to średnio kwota 4500 – 5400 zł mie­sięcznie. Jest to kwota dochodów nie­realna do osią­gnięcia dla więk­szości rodzin, które opiekują się dziećmi nie­peł­no­sprawnymi. Są w tej grupie rodziny żyjące w skrajnym ubó­stwie, i co naj­bar­dziej bul­wer­sujące, liczba ich wzrosła w gospo­dar­stwach domowych z przy­naj­mniej jednym dzieckiem do lat 16, posia­da­jącym orze­czenie o nie­peł­no­spraw­ności z 4,9% w 2017 roku do 5,7% w 2018 roku („Stra­tegia na rzecz Osób z Nie­peł­no­spraw­no­ściami 2021–2030” str. 60).

Jed­no­cześnie koszty utrzy­mania i leczenia dzieci nie­peł­no­sprawnych, umiesz­czonych w pieczy zastępczej są bardzo wysokie. W 2019 r wynosiły prze­ciętnie 7 511 zł mie­sięcznie, a liczba dzieci wyma­ga­jących inten­sywnych zabiegów lecz­ni­czych w pla­cówkach opie­kuńczo-tera­peu­tycznych wyraźnie wzra­stała. (Rada Mini­strów o reali­zacji w roku 2019 Ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspie­raniu rodziny i sys­temie pieczy zastępczej, Dz. U. z 2020 roku poz. 821).

Usilnie ape­lujemy o umoż­li­wienie osobom pra­cu­jącym pobie­ranie świad­czenia pie­lę­gna­cyjnego bez żadnych kry­teriów docho­dowych, tak jak to jest np. w pro­gramie 500+.

Ocze­kujemy także następnych roz­wiązań zwięk­sza­jących bez­po­średnie wsparcie finansowe rodzin wycho­wu­jących nie­peł­no­sprawne dzieci.

Rodzic, jako opiekun, doskonale zna potrzeby swojego nie­peł­no­sprawnego dziecka i naj­lepiej wie, na co w pierwszej kolej­ności wydać otrzymane środki. Należy zatem dążyć do tego, aby te szcze­gólnie potrze­bujące rodziny otrzymały mak­sy­malnie duże wsparcie i same mogły decy­dować, na co wydać otrzymane wsparcie.

Z wyrazami szacunku


Woj­ciech Zięba
prezes Pol­skiego Sto­wa­rzy­szenia Obrońców Życia Człowieka

Do pobrania list w wersji DOC: List otwarty do Peł­no­mocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Do pobrania list w wersji PDF: List otwarty do Peł­no­mocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych

Share on facebook
Udostępnij
Share on twitter
Tweetnij
Share on print
Wydrukuj