fbpx

Konflikt serologiczny. Co robić?

Hasło „kon­flikt sero­lo­giczny” u wielu osób wywołuje poważny lęk o zdrowie nie­na­ro­dzonego dziecka. Na szczęście obecnie, dzięki osią­gnięciom medycyny, możemy nie tylko poznać jego przy­czyny, ale także dowie­dzieć się jak uniknąć nega­tywnych kon­se­kwencji zdro­wotnych. O tym jak postę­pować w przy­padku kon­fliktu sero­lo­gicznego opo­wiada z lekarzem inter­nistą Anną Engel roz­mawia Ewa Rejman.

Jakie są przy­czyny kon­fliktu sero­lo­gicznego?

– Zacznijmy od kilku wyja­śnień. Niemal wszystkie komórki czło­wieka na swojej powierzchni mają białko. Nazywamy się ono anty­genem i świadczy o cha­rak­te­ry­styce danej komórki. Antygen to nasz natu­ralny mechanizm ochronny. Jeżeli do orga­nizmu dostanie się coś, co nie wchodzi we wła­ściwą inte­rakcję z anty­genami naszych komórek, to organizm oznacza je jako „obce” i zaczyna wytwarzać prze­ciw­ciała. Ten mechanizm działa, kiedy zła­piemy jakąś chorobę i musimy zwalczyć bak­terie czy wirusy.

Kiedy pojawia się kon­flikt sero­lo­giczny?

– Kon­flikt sero­lo­giczny pojawia się wtedy, kiedy kobieta na swoich komórkach nie ma antygenu D, a dziecko ten antygen D posiada. Dzieje się tak wtedy, gdy grupa krwi matki jest ozna­czona jako Rh‑, a dziecka jako Rh+. Jeśli krew dziecka prze­do­stanie się do krwio­biegu matki, wówczas antygen D z krwinek dziecka okazuje się „obcym” dla orga­nizmu matki, który zaczyna wytwarzać prze­ciw­ciała anty D (anty Rh). Prze­ciw­ciała matki prze­chodzą przez łożysko. Pro­wadzi to do aglu­ty­nacji, czyli zle­piania się krwinek czer­wonych dziecka.

W jakich przy­padkach krew dziecka może prze­dostać się do krwio­biegu matki?

– Jest to możliwe na przykład w przy­padku wystą­pienia wcze­śniej­szych poronień albo prze­pro­wa­dzania badań naru­sza­jących cią­głość błon pło­dowych. Gene­ralnie, wytwa­rzanie prze­ciwciał jest zja­wi­skiem pozy­tywnym dla dziecka, bo dzięki temu rodzi się ono już z nabytą odpor­nością. Problem pojawia się, jeżeli są one skie­rowane prze­ciwko ery­tro­cytom dziecka.

Jakie są tego kon­se­kwencje?

– Prze­ciw­ciała atakują krwinki, dochodzi do ich rozpadu i dziecko rodzi się już z anemią, bo nie nadąża z wytwa­rzaniem wystar­cza­jącej ilości ery­tro­cytów. Oprócz kon­fliktu sero­lo­gicznego możemy wspo­mnieć też o rza­dziej wystę­pu­jącym kon­flikcie płytek krwi, które są odpo­wie­dzialne za „uszczel­nianie”, czyli za wyeli­mi­no­wanie ryzyko krwa­wienia. Warto zaznaczyć, że ten rodzaj może powstać już w przy­padku pierwszej ciąży, co jest rzadkie w kla­sycznym kon­flikcie sero­lo­gicznym. W oma­wianym przy­padku kon­se­kwencją może być bardzo nie­bez­pieczne krwa­wienie do mózgu dziecka

Warto, żeby kobieta w pierwszym try­me­strze ciąży ozna­czyła grupę krwi swoją i ojca dziecka.

Skąd mogę wie­dzieć, że wystąpił u mnie kon­flikt sero­lo­giczny?

– Dobrze jest, jeżeli kobieta w pierwszym try­me­strze ciąży oznaczy grupę krwi swoją i ojca dziecka. Jeżeli kobieta ma grupę Rh‑, a męż­czyzna ma Rh+, to ist­nieje praw­do­po­do­bieństwo odzie­dzi­czenia czynnika Rh po ojcu i powstania kon­fliktu.

Jak postępuje się w przy­padku wykrycia kon­fliktu sero­lo­gicznego?

– Gdy mamy do czy­nienia z praw­do­po­do­bień­stwem jego powstania, to pro­fi­lak­tycznie w drugim try­me­strze podaje się matce immu­no­glo­bulinę, czyli prze­ciw­ciało, które ma chronić przed wytwa­rzaniem prze­ciwciał skie­ro­wanych prze­ciwko dziecku. Jeżeli dopiero po porodzie zorien­towano się, że kon­flikt wystąpił i nowo­rodek już ma anemię, to do 72 godzin kobiecie podaje się immu­no­glo­bulinę w ramach działań pro­fi­lak­tycznych w kon­tekście ewen­tu­alnych kolejnych ciąż.

Może zainteresują Cię także inne poruszane przez nas zagadnienia?

%d bloggers like this: