fbpx

Tylko życie ma przyszłość!

Oświadczenie Polskiego Stowarzyszenia Obrońców Życia Człowieka w sprawie zbadania przez Trybunał Konstytucyjny zgodności z ustawą zasadniczą przesłanki eugenicznej do aborcji

Polskie Sto­wa­rzy­szenie Obrońców Życia Czło­wieka z nadzieją przyjęło decyzję Sędziów Try­bunału Kon­sty­tu­cyjnego o wyzna­czeniu terminu pro­ce­do­wania wniosku o stwier­dzenie nie­zgod­ności z Kon­sty­tucją Rze­czy­po­spo­litej Pol­skiej części zapisów Ustawy o pla­no­waniu rodziny, ochronie płodu ludz­kiego i warunkach dopusz­czal­ności prze­ry­wania ciąży, zezwa­la­jących na zabi­janie nie­na­ro­dzonych dzieci, u których badania pre­na­talne lub inne prze­słanki medyczne wskazują na duże praw­do­po­do­bieństwo cięż­kiego i nie­od­wra­calnego upo­śle­dzenia albo nie­ule­czalnej choroby zagra­ża­jącej życiu oraz jed­no­cześnie apeluje do Sejmu Rze­czy­po­spo­litej Pol­skiej o zwięk­szenie bez­pie­czeństwa mate­rialnego rodzin z nie­peł­no­sprawnymi dziećmi.

Uznanie w ustawie z 7 stycznia 1993 r. względów euge­nicznych za prze­słankę dopusz­czającą prze­rwanie życia czło­wieka w stadium pre­na­talnym jest sprzeczne z prze­pisami Kon­sty­tucji Rze­czy­po­spo­litej Pol­skiej z 2 kwietnia 1997 r. gwa­ran­tu­jącymi ochronę życia czło­wieka (art. 38), posza­no­wanie i ochronę god­ności osoby ludzkiej (art. 30) oraz ochronę przed dys­kry­mi­nacją (art. 32). Lega­li­zacja aborcji euge­nicznej sank­cjonuje praktykę selek­cjo­no­wania osób ze względu na stan ich zdrowia. Przy­pisuje osobom trzecim (lekarzom) szeroką pre­ro­gatywę do roz­strzy­gania, które choroby speł­niają kry­terium euge­niczne w sposób wystar­czający do zabicia nie­na­ro­dzonego dziecka. Zakres dys­kry­mi­nacji euge­nicznej osób nie­na­ro­dzonych skutkuje pozba­wieniem ich fun­da­men­talnego, kon­sty­tu­cyjnego dobra, jakim jest prawo od życia i jego ochrony, god­ności i ochrony przed dys­kry­mi­nacją.

Uza­sad­nienie

  1. Nie­zby­walne prawo do życia każdej osoby ludzkiej

W świetle aktu­alnej wiedzy nauczanej w szkołach i na uni­wer­sy­tetach nie ulega wąt­pli­wości, że życie czło­wieka zostaje zapo­cząt­kowane w następ­stwie połą­czenia się dwóch komórek roz­rod­czych – gamet żeń­skiej i męskiej w postać komórki macie­rzystej zwanej zygotą, która od tej chwili zaczyna żyć własnym rytmem (por. prof. dr hab. med. Maria Rybakowa, Komitet Rozwoju Czło­wieka Wydziału Nauk Medycznych PAN).

Prawo to jed­no­znacznie zostało zagwa­ran­towane w art. 38 Kon­sty­tucji: „Rzecz­po­spolita Polska zapewnia każdemu czło­wiekowi prawną ochronę życia”. Ochrona ta nie może być ogra­ni­czana przez akty nor­ma­tywne niż­szego rzędu i zawężana do poszcze­gólnych kate­gorii osób. Kon­sty­tucja chroni życie każdego czło­wieka bez wyjątków!

Try­bunał Kon­sty­tu­cyjny już w orze­czeniu z 28 maja 1997 r. (sygnatura K26/96) stwierdził, że: „wartość kon­sty­tu­cyjnie chro­nionego dobra prawnego, jakim jest życie ludzkie, w tym życie roz­wi­jające się w fazie pre­na­talnej, nie może być róż­ni­cowana. (…) Od momentu powstania życie ludzkie staje się więc war­tością chro­nioną kon­sty­tu­cyjnie. Dotyczy to także fazy pre­na­talnej”.

  1. Prawo do god­ności i ochrony przed dys­kry­mi­nacją

Pre­na­talna segre­gacja osób z uwagi na stan zdrowia, wska­zująca, kto może się narodzić, a kto nie, narusza godność czło­wieka i jest formą bez­po­średniej dys­kry­mi­nacji.

Segre­gacja ta następuje w chwili powzięcia przez per­sonel medyczny prze­ko­nania o „dużym praw­do­po­do­bień­stwie” wystą­pienia nie­peł­no­spraw­ności lub wady wro­dzonej dziecka. Liczne świa­dectwa rodziców potwier­dzają naro­dziny zdrowego dziecka pomimo podej­rzenia w okresie pre­na­talnym defektów roz­wo­jowych będących wska­zaniem do aborcji. Tym nie­mniej osią­gnięcie pew­ności co do nie­ko­rzystnej dia­gnozy pre­na­talnej nie może sta­nowić uza­sad­nienia dys­kry­mi­nacji osób tak zdia­gno­zo­wanych i skut­kować pozba­wieniem ich życia. Aborcje euge­niczne nie­jed­no­krotnie prze­pro­wa­dzane są na osobach, które pomimo nosi­cielstwa danej jed­nostki cho­ro­bowej po uro­dzeniu fak­tycznie byłyby zdolne do samo­dzielnej egzy­stencji.

Dyna­micznie roz­wi­jająca się dia­gno­styka pre­na­talna musi służyć dobru nie­na­ro­dzonego dziecka, jego zdrowiu i umoż­liwiać częstsze prze­pro­wa­dzanie ope­racji jeszcze w łonie matki czy tuż po uro­dzeniu. Nie może być narzę­dziem selekcji i wska­zaniem do uśmier­cania dzieci, u których podej­rzewa się chorobę.

  1. Potrzeba zabez­pie­czenia wła­ściwych postaw spo­łecznych wobec naro­dzonych

Stwier­dzenie nie­kon­sty­tu­cyj­ności kwe­stio­no­wanych prze­pisów ustawy z 1993 r. nie jest wyłącznie sprawą ochrony dzieci w stadium pre­na­talnym, ale również zabez­pie­czeniem wła­ściwych postaw spo­łecznych wobec osób z różnymi posta­ciami nie­peł­no­spraw­ności oraz rodzin wycho­wu­jących dzieci z zespołami gene­tycznymi i wadami roz­wo­jowymi. W istocie chodzi o zatrzy­manie pogłę­bia­jącej się w polskim spo­łe­czeń­stwie men­tal­ności euge­nicznej wyra­ża­jącej się w apro­bacie uty­li­tarnie rozu­mianej kate­gorii „jakości życia”, która może zostać użyta także prze­ciwko innym grupom wie­kowym osób z nie­peł­no­spraw­nością.

Pre­na­talna selekcja euge­niczna pro­wadzi pośrednio do styg­ma­ty­zacji osób już naro­dzonych z zespołami gene­tycznymi i cho­robami roz­wo­jowymi uznanymi w dotych­cza­sowej praktyce medycznej i wykładni prawa za uza­sad­niające ich eli­mi­nację przed naro­dzeniem. Uchy­lenie roz­pa­try­wanych prze­pisów jest konieczne także z uwagi na ochronę zdrowia psy­chicznego nasto­letnich i doro­słych już osób z jed­nostkami cho­ro­bowymi, które obecnie sta­nowią wska­zanie do aborcji euge­nicznej. Osoby te nie­jed­no­krotnie prze­żywają kryzysy psy­chiczne i duchowe na skutek postu­latów wysu­wanych w debacie publicznej o utrzy­manie lub posze­rzenie prze­pisów zezwa­la­jących na aborcję takich osób jak one.

Jak pokazuje przykład m.in. Belgii i Holandii eugenika pre­na­talna może otworzyć drogę prawną do posze­rzania zakresu dopusz­czal­ności praktyk euge­nicznych o kolejne czynniki selekcji oraz do przy­zna­wania gremiom medycznym coraz szer­szych uprawnień do kwa­li­fi­ko­wania do euge­nicznej eli­mi­nacji osób na post­na­talnych etapach życia.

  1. Dziecko jako pacjent wyma­gający opieki i odczu­wający ból

Dzieci nie­na­ro­dzone z wadą lub chorobą letalną, co do których podej­rzewa się, że ich zgon nastąpi w krótkim czasie po porodzie, mają prawo do opieki palia­tywnej po naro­dzeniu i sto­so­wania środków prze­ciw­bó­lowych. Aborcje euge­niczne są często prze­pro­wa­dzane w zaawan­so­wanych ciążach, w formie indu­ko­wanego porodu. Z powodu nie­doj­rza­łości układu odde­chowego dzieci konają w bólu i umierają na skutek udu­szenia, często nie będąc nawet ogrzane w inku­ba­torze i zabez­pie­czone w środki znie­czu­lające. Uśmier­canie dzieci w wyniku aborcji pozbawia je opieki neo­na­to­lo­gicznej i palia­tywnej oraz nie chroni przed prze­wi­dy­wanym cier­pieniem po naro­dzeniu, które może zostać ogra­ni­czone dzięki wyso­ko­spe­cja­li­stycznej opiece medycznej, nato­miast wprost eks­ponuje je na cier­pienie wyni­kające z zasto­so­wanej pro­cedury abor­cyjnej.

  1. Rodzina z dzieckiem z nie­peł­no­spraw­nością wymaga szcze­gólnej ochrony prawnej i mate­rialnej

Stwier­dzenie nie­kon­sty­tu­cyj­ności prze­słanki euge­nicznej zapewni bez­pie­czeństwo prawne rodzinom posia­da­jącym dziecko z nie­peł­no­spraw­nością. Rodzice z nie­ko­rzystną dia­gnozą pre­na­talną poczętego dziecka bywają pięt­nowani spo­łecznie i pod­legają naciskom, mającym nakłonić ich do prze­pro­wa­dzenia aborcji wbrew sumieniu, współ­czuciu i miłości do ocze­ki­wanego dziecka.

Polskie Sto­wa­rzy­szenie Obrońców Życia Czło­wieka postuluje zwięk­szenie ze strony Rze­czy­po­spo­litej Pol­skiej wsparcia rodzin wycho­wu­jących dzieci z nie­peł­no­spraw­nością. Dostrzega konieczność pod­nie­sienia kwoty zasiłku pie­lę­gna­cyjnego o co naj­mniej 2 tys. zł mie­sięcznie. Wzrost stru­mienia finan­sowego w tym zakresie sta­no­wiący dla państwa sto­sunkowo nie­wielkie obcią­żenie budżetu (o ok. 1,50 proc.) zna­cząco ułatwi rodzinom pono­szenie kosztów życia, leczenia i reha­bi­li­tacji dzieci chorych i z nie­peł­no­spraw­nością. Nie­zbędne jest również odblo­ko­wanie opie­kunom pobie­ra­jącym świad­czenia pie­lę­gna­cyjne moż­li­wości wypra­co­wy­wania dochodów w oparciu np. o umowy cywil­no­prawne.

Polacy usta­nowili obo­wią­zującą Kon­sty­tucję „w poczuciu odpo­wie­dzial­ności przed Bogiem lub przed własnym sumieniem, (…) jako prawa pod­stawowe dla państwa”. Polskie Sto­wa­rzy­szenie Obrońców Życia Czło­wieka stoi na sta­no­wisku, że przepisy kon­sty­tu­cyjne muszą znaj­dować odzwier­cie­dlenie w usta­wo­daw­stwie zwykłym i postuluje wyklu­czenie prze­słanki euge­nicznej z pol­skiego porządku prawnego.

Za zarząd Pol­skiego Sto­wa­rzy­szenia Obrońców Życia Czło­wieka

Woj­ciech Zięba, prezes zarządu

Mag­dalena Guziak-Nowak, sekretarz zarządu

Kraków, 24 września 2020 r.

 

%d bloggers like this: