Portoryko wzmacnia ochronę życia w Kodeksie Karnym

Gu­ber­na­tor Por­to­ry­ko Jen­nif­fer Gon­zález-Co­lón pod­pi­sa­ła usta­wę no­we­li­zu­ją­cą tam­tej­szy Ko­deks Kar­ny. Przy­ję­te zmia­ny wpro­wa­dza­ją jed­no­znacz­ny za­pis, zgod­nie z któ­rym „za czło­wie­ka uzna­je się oso­bę po­czę­tą w ma­ci­cy mat­ki, w do­wol­nym sta­dium ciąży”. 

W prak­ty­ce ozna­cza to, że za­bój­stwo ko­bie­ty w cią­ży bę­dzie trak­to­wa­ne ja­ko za­bój­stwo pierw­sze­go stop­nia rów­nież w od­nie­sie­niu do ży­cia jej nie­na­ro­dzo­ne­go dziecka.

De­cy­zja władz w San Ju­an sta­no­wi ko­lej­ny krok w kie­run­ku wzmoc­nie­nia praw­nej ochro­ny ży­cia ludz­kie­go na tym ka­ra­ib­skim te­ry­to­rium po­zo­sta­ją­cym pod ju­rys­dyk­cją Sta­nów Zjednoczonych.

Pro­jekt rzą­do­wy i zmia­na art. 92 Ko­dek­su Karnego

Mie­siąc wcze­śniej do Se­na­do de Pu­er­to Ri­co tra­fił rzą­do­wy pro­jekt usta­wy przy­go­to­wa­ny przez gu­ber­na­tor re­pre­zen­tu­ją­cą Par­ti­do Nu­evo Pro­gre­si­sta. Pro­po­zy­cja prze­wi­dy­wa­ła zmia­nę art. 92 Ko­dek­su Kar­ne­go (Có­di­go Pe­nal de Pu­er­to Ri­co), któ­ry de­fi­niu­je prze­stęp­stwo za­bój­stwa (ase­si­na­to) ja­ko „ce­lo­we, świa­do­me lub lek­ko­myśl­ne po­zba­wie­nie ży­cia człowieka”.

No­we­li­za­cja do­pre­cy­zo­wu­je, że dla ce­lów prze­pi­sów do­ty­czą­cych stop­ni mor­der­stwa (art. 93), po­ję­cie „czło­wie­ka” obej­mu­je rów­nież dziec­ko po­czę­te. Usta­wo­daw­ca zde­cy­do­wał się więc na wy­raź­ne po­twier­dze­nie, że ży­cie ludz­kie pod­le­ga ochro­nie od poczęcia.

Wnio­sko­daw­cy pod­kre­śla­li, że pro­jekt sta­no­wi uzu­peł­nie­nie wcze­śniej­szych re­gu­la­cji, w tym Usta­wy 166 – 2025 (Ley 166 – 2025), któ­ra kla­sy­fi­ku­je ja­ko za­bój­stwo pierw­sze­go stop­nia czyn po­le­ga­ją­cy na świa­do­mym i za­pla­no­wa­nym po­zba­wie­niu ży­cia ko­bie­ty w cią­ży, je­że­li skut­ku­je on tak­że śmier­cią jej nie­na­ro­dzo­ne­go dziec­ka – nie­za­leż­nie od eta­pu ciąży.

W grud­niu 2025 ro­ku gu­ber­na­tor pod­pi­sa­ła tak­że Usta­wę 183 – 2025 (Ley 183 – 2025), no­we­li­zu­ją­cą Ko­deks Cy­wil­ny (art. 67, 69 i 70), w któ­rej wprost uzna­no na­sci­tu­ru­sa (dziec­ko nie­na­ro­dzo­ne) za oso­bę fi­zycz­ną od po­czę­cia. Obec­na zmia­na w pra­wie kar­nym ma za­pew­nić spój­ność mię­dzy re­gu­la­cja­mi cy­wil­ny­mi i karnymi.

Zde­cy­do­wa­ne gło­so­wa­nia w obu izbach

Pro­jekt usta­wy zo­stał za­twier­dzo­ny przez Se­nat 14 stycz­nia 2026 ro­ku. Za je­go przy­ję­ciem gło­so­wa­ło 20 se­na­to­rów, prze­ciw by­ło 6, a 2 wstrzy­ma­ło się od gło­su. Na­stęp­nie pro­po­zy­cję po­par­ła Cáma­ra de Re­pre­sen­tan­tes de Pu­er­to Ri­co, któ­ra 27 stycz­nia przy­ję­ła no­we­li­za­cję wy­raź­ną więk­szo­ścią – 33 gło­sy „za”, 10 „prze­ciw” oraz 2 wstrzy­mu­ją­ce się.

„Po­dej­mu­je­my tę de­cy­zję z prze­ko­na­niem i peł­ną świa­do­mo­ścią te­go, co ro­bi­my, po­nie­waż wy­peł­nia­my umo­wę za­war­tą z miesz­kań­ca­mi Por­to­ry­ko, zgod­nie z któ­rą mie­li­śmy uchwa­lić usta­wy ma­ją­ce na ce­lu ochro­nę ży­cia i in­te­re­sów Por­to­ry­kań­czy­ków i Por­to­ry­ka­nek, któ­rzy do­pie­ro ma­ją się na­ro­dzić” – wska­zał Car­los Mén­dez Núñez, prze­wod­ni­czą­cy Izby Reprezentantów.

Po uzy­ska­niu po­par­cia obu izb Asam­blea Le­gi­sla­ti­va de Pu­er­to Ri­co pro­jekt tra­fił na biur­ko gu­ber­na­tor, któ­ra pod­pi­sa­ła go 12 lu­te­go. W krót­kim ko­mu­ni­ka­cie pra­so­wym pod­kre­śli­ła, że no­we­li­za­cja „ma na ce­lu za­cho­wa­nie spój­no­ści mię­dzy prze­pi­sa­mi pra­wa cy­wil­ne­go i kar­ne­go po­przez uzna­nie nie­na­ro­dzo­ne­go dziec­ka za isto­tę ludzką”.

Szer­szy kon­tekst po wy­ro­ku Dobbs

Dzia­ła­nia władz Por­to­ry­ko wpi­su­ją się w szer­szą de­ba­tę praw­ną w Sta­nach Zjed­no­czo­nych po wy­ro­ku Dobbs v. Jack­son Wo­me­n’s He­alth Or­ga­ni­za­tion z czerw­ca 2022 ro­ku. Sąd Naj­wyż­szy USA orzekł wów­czas, że Kon­sty­tu­cja nie gwa­ran­tu­je pra­wa do abor­cji, po­zo­sta­wia­jąc kwe­stie jej re­gu­la­cji w ge­stii po­szcze­gól­nych sta­nów i terytoriów.

Choć abor­cja po­zo­sta­je de fac­to le­gal­na na ob­sza­rze Por­to­ry­ko, ostat­nie zmia­ny praw­ne jed­no­znacz­nie wzmac­nia­ją ochro­nę dziec­ka nie­na­ro­dzo­ne­go w in­nych ob­sza­rach pra­wa, zwłasz­cza w kon­tek­ście prze­stępstw prze­ciw­ko życiu.

„Nie­daw­no przy­ję­te zmia­ny w por­to­ry­kań­skim pra­wo­daw­stwie na­le­ży oce­nić zde­cy­do­wa­nie po­zy­tyw­nie. Jak­kol­wiek w ich efek­cie, przy­naj­mniej na ra­zie, abor­cja na ob­sza­rze te­go te­ry­to­rium USA nie zo­sta­nie za­ka­za­na, to dzia­ła­nia władz Por­to­ry­ko wy­zna­cza­ją jed­no­znacz­ny kie­ru­nek, po­le­ga­ją­cy na zwięk­sze­niu ochro­ny dzie­ci nie­na­ro­dzo­nych. W re­zul­ta­cie, ko­lej­ny ob­szar bę­dą­cy pod ju­rys­dyk­cją USA, czy­li w tym przy­pad­ku li­czą­ce po­nad 3 mi­lio­ny miesz­kań­ców Por­to­ry­ko, po­dej­mu­je dzia­ła­nia ukie­run­ko­wa­ne na obro­nę naj­bar­dziej bez­bron­nych”. – ko­men­tu­je Pa­tryk Ignasz­czak z Cen­trum Pra­wa Mię­dzy­na­ro­do­we­go Or­do Iuris.

Każ­de pra­wo, któ­re wy­raź­nie sta­je po stro­nie ży­cia, od po­czę­cia aż do na­tu­ral­nej śmier­ci, jest kro­kiem w stro­nę cy­wi­li­za­cji sza­cun­ku i od­po­wie­dzial­no­ści. De­cy­zja władz Por­to­ry­ko po­ka­zu­je, że na­wet w ra­mach zło­żo­ne­go sys­te­mu praw­ne­go moż­li­we jest kon­se­kwent­ne wzmac­nia­nie ochro­ny naj­słab­szych. Osta­tecz­nie bo­wiem mia­rą spra­wie­dli­wo­ści pań­stwa jest to, jak chro­ni tych, któ­rzy sa­mi obro­nić się nie mogą.

jb
Źró­dło: ordoiuris.pl, niedziela.pl