Page 35 - Rozpoznaj swoje dziecko we mnie… Rzecz o poronieniu samoistnym dziecka i jego pogrzebie

Poronienie samoistne jako niepowodzenie prokreacyjne… 35

maciczną i pustym jajem płodowym, zwanym ciążą bezzarodkową, jest
ciąż jednopłodowych, jak i ciąż mnogich: bliźniaczych i trojaczych. Postępowanie leczni-
cze w ciąży ektopowej skoncentrowane jest na osobie pacjentki, a nie dziecka, które podle-
ga sztucznemu terminowaniu (aborcji). W tym sensie pojęcie procedury leczniczej odnosi
się wyłącznie do kobiety. Najczęstszą postacią ciąży ektopowej jest ciąża jajowodowa (90–
98%). Głównym celem działań leczniczych jest możliwe najszybsza diagnoza, pozwalająca
na uniknięcie pęknięcia ciąży ektopowej i nieodwracalnego uszkodzenia jajowodu, a tym
samym na zachowanie zdolności prokreacyjnych kobiety. Wybór leczenia chirurgicznego
lub farmakologicznego zależy od miejsca implantacji jaja płodowego, wskazań klinicz-
nych, zwłaszcza wydolności hemodynamicznej pacjentki oraz możliwości oszczędzenia
jajowodu. Leczenie chirurgiczne ciąży jajowodowej polega na zastosowaniu salpingekto-
mii (usunięcie jajowodu), adneksektomii (usunięcie jajników i jajowodów), salpingoto-
mii (nacięcie jajowodu) lub wyciśnięciu ciąży do jamy brzusznej, dokonywanym metodą
laparotomii lub laparoskopii. Ich celem jest ewakuacja ciąży z oszczędzeniem jajowodu
lub usunięcie ciąży wraz z jajowodem, niekiedy również z jajnikiem. Leczenie farmakolo-
giczne ogranicza się do wywołania poronienia sztucznego w postępowaniu wyczekującym
przez systemowe lub miejscowe podanie metotreksatu, chlorku potasu, prostaglandyn czy
RU-486 (mifepristonu). Bliżej nieokreślona liczba ciąż ektopowych ulega samorzutnej
absorpcji lub poronieniu, co określa się mianem samoistnego wyleczenia (por. T. G. Sto-
vall, Poronienie i ciąża pozamaciczna, dz. cyt., s. 663–693; J. Piotrowski, Pielęgniarstwo
w położnictwie i ginekologii. Podręcznik dla studentów wydziałów pielęgniarskich akade-
mii medycznych, wyd. II, Warszawa: Państwowy Związek Wydawnictw Lekarskich, 1984,
s. 146–147; B. Chazan, M. Troszyński, Wczesne niepowodzenia prokreacyjne, w: Rozpo-
znawanie płodności. Materiały edukacyjno-dydaktyczne dla nauczycieli NPR, pracowni-
ków służby zdrowia oraz zainteresowanych zdrowiem prokreacyjnym, red. M. Troszyński,
wyd. III, Warszawa–Poznań: Bonami–Wydawnictwo Drukarnia, 2009, s. 52; M. Kostrze-
wa, M. Żyła, E. Litwińska, D. Kolasa-Zwierzchowska, A. Szpakowski, G. Stachowiak, M.
Szpakowski, J. R. Wilczyński, Salpingotomia vs. salpingektomia – porównanie płodności
kobiet po operacyjnym leczeniu jajowodowej ciąży ektopowej, 24-miesięczne badanie ob-
serwacyjne, „Ginekologia Polska” 2013 nr 84, s. 1030–1035). Pośród bioetyków trwa oży-
wiona dyskusja nad etycznie godziwymi metodami rozwiązania ciąży ektopowej. Z jed-
nej strony podkreśla się konieczność ratowania zdrowia i życia kobiety, a także w ciąży
heterotopowej życia drugiego dziecka rozwijającego się w macicy. Z drugiej natomiast
wskazuje się na wzbudzające kontrowersje operacyjne lub farmakologiczne uśmiercenie
embrionu i płodu umiejscowionego poza macicą. Punktem zapalnym pozostaje kwestia,
czy możliwe jest zastosowanie dopuszczalnego etycznie postępowania, które w osiągal-
nym stopniu uchroni płodność i życie ciężarnej oraz pozwoli na samoistną śmierć dziec-
ka, bez konieczności jego farmakologicznego lub chirurgicznego abortowania. Pomiędzy
bioetykami i położnikami istnieje zgodność, że na obecnym etapie rozwoju medycyny
nie ma możliwości prawidłowego wzrostu ciąży ektopowej do osiągnięcia przez dziecko
stadium życia pozałonowego, choć w odniesieniu do ciąży brzusznej literatura wskazuje