Page 34 - Rozpoznaj swoje dziecko we mnie… Rzecz o poronieniu samoistnym dziecka i jego pogrzebie

34 Rozdział 1

Poronienie samoistne (łac. abortus spontaneus, ang. miscarriage)
dotyczy nieprawidłowej ciąży wewnątrzmacicznej, w odróżnieniu od
nieprawidłowej ciąży pozamacicznej (ektopowej) . Wespół z ciążą poza-
4

A. Gurda-Duda, P. Kopciński, J. Kulig, Kliniczna wartość ultrasonografii endorektalnej
(ERUS) w ocenie nasilenia zmian zapalnych u chorych z wrzodziejącym zapaleniem jelita
grubego, „Przegląd Lekarski” 64: 2007 nr 1, s. 5.
4 Por. T. G. Stovall, Poronienie i ciąża pozamaciczna, w: Ginekologia, t. 2, red. J. S. Be-
rek, E. Novak, tłum. A. Czekierdowski, Warszawa: Wydawnictwo Medipage, 2008, s. 663.
Ciąża ektopowa jest wynikiem implantacji zapłodnionej komórki jajowej poza endome-
trium. Częstotliwość występowania ciąży ektopowej szacuje się na około 1 na 100 poro-
dów i wzrasta w ostatnich latach. Możliwymi przyczynami ciąży pozamacicznej są infekcje
i stany zapalne miednicy mniejszej (chlamydialne zapalenie jajowodów itp.), zabiegi ope-
racyjne w obrębie jajowodu, wykonywane także z powodu niepłodności (usunięcie zro-
stów, korekcja niedrożności), wcześniejsze operacje brzuszne (usunięcie torbieli jajników,
pękniętego wyrostka robaczkowego itp.), częściowe podwiązanie jajowodu lub całkowita
sterylizacja, wrodzone zarośnięcie jajowodu, postępujące wraz z wiekiem kobiety stop-
niowe obniżenie się jego aktywności mioelektryczej (czynności skurczowej), uszkodzenie
błony śluzowej jajowodu lub jego strzępek. Dodatkowymi czynnikami ryzyka są uprzed-
nia ciąża jajowodowa, przebyte zabiegi zapłodnienia pozaustrojowego, zapalenie przy-
datków zdiagnozowane laparoskopowo, obecność wkładki wewnątrzmacicznej (wkładek
miedziowych, wkładek z progesteronem), antykoncepcja hormonalna (doustna, implanty
podskórne) wpływająca na aktywność mięśniówki jajowodu, poronienia nawracające, pa-
lenie tytoniu, wewnątrzmaciczne stosowanie dietylostilbestrolu, zakażenia przenoszone
drogą płciową. Jajowód może pozostawać częściowo drożny dla pasażu plemników zmie-
rzających w kierunku bańki jajowodu do komórki jajowej, ale w stopniu uniemożliwia-
jącym powrotny transport blastocysty do jamy macicy. Może również zostać całkowicie
zablokowany także dla plemników. Wówczas plemniki, migrując przez drożny, drugi –
przeciwległy jajowód i dalej przez jamę brzuszną, mogą zapłodnić komórkę jajową wy-
daloną po stronie niedrożnego jajowodu. W ten sposób dochodzi do powstania różnych
typów ciąż ektopowych, determinowanych miejscem implantacji zarodka. Jeżeli embrion
zagnieździ się w jajowodzie, wówczas kwalifikuje się go jako ciążę jajowodową. W zależ-
ności od miejsca jego implantacji w jajowodzie wyróżnia się ciąże: śródścienną, bańkową,
cieśniową, strzępkową i więzadłową. Zarodek może również umiejscowić się w korze jaj-
nika (ciąża jajnikowa) lub w kanale szyjki macicy (ciąża szyjkowa). Specyficznym rodza-
jem ciąży ektopowej jest ciąża brzuszna, różnicowana na pierwotną ciążę brzuszną, gdy
pierwotna lokalizacja embrionu następuje w otrzewnej, oraz wtórną ciążę brzuszną, kiedy
pierwotnie implantowany w ujściu brzusznym jajowodu zarodek zostaje poroniony i po-
nownie umiejscowiony w otrzewnej. Znane są również przypadki ciąży heterotopowej,
polegającej na jednoczesnym rozwoju prawidłowej ciąży wewnątrzmacicznej wraz z ciążą
ektopową o różnej lokalizacji. Pośród ciąż pozamacicznych opisano przypadki zarówno