Page 58 - Rozpoznaj swoje dziecko we mnie… Rzecz o poronieniu samoistnym dziecka i jego pogrzebie

58 Rozdział 1

angiogenezy i apoptozy , wpływa na inwazję trofoblastu oraz bezpo-
*
**
średnio oddziałuje na morfologiczne przekształcenia komórek nabłonka
gruczołowego i wyścielającego endometrium w transformacji doczesno-
wej. Istotnie determinuje zatem powodzenie implantacji. Uważa się, że
każde zaburzenie regulacji hormonalnej wczesnej ciąży, upośledzające
odżywianie zarodka, prowadzi do jej utraty. Morfologiczne warunki za-
gnieżdżenia mają równie znaczący wpływ na możliwość zapewnienia do-
statecznego poziomu odżywienia i dotlenienia embrionu. Z tego wzglę-
du błona śluzowa macicy ma mechanizm chroniący blastocystę przed
nazbyt głęboką penetracją, która może skutkować wadliwym rozwojem
łożyska (łac. placenta). Proces nidacji zostaje zakończony około 12. dnia
od koncepcji. W celu ochrony embrionu przed potencjalnymi infekcjami
czop śluzowy zamknie światło szyjki macicy .
45

* Mianem angiogenezy określa się fizjologiczny proces wykształcania z istniejących już
naczyń krwionośnych przez pączkowanie ich śródbłonka nowych naczyń krwiono-
śnych. Proces angiogenezy jest specyficzny dla okresu embrionalnego. Por. K. L. Mo-
ore, T. V. N. Persaud, M. G. Torchia, Embriologia i wady wrodzone. Od zapłodnienia do
urodzenia, dz. cyt., s. 38; M. Szmidt, P. Sysa, J. B. Bartyzel, T. Niemiec, Gonadotropina
kosmówkowa jako kluczowy czynnik regulujący implantację zarodka, „Ginekologia Pol-
ska” 79: 2008 nr 10, s. 694.
** Apoptoza to zaprogramowana genetycznie i warunkowana enzymatycznie samobój-
cza śmierć komórki, dokonująca się na skutek wewnątrzkomórkowych mechanizmów
autodestrukcyjnych. Odgrywa istotną rolę w morfogenezie. Zapewnia zachowanie
niezmiennej liczby komórek danej tkanki lub narządu poprzez ich wymianę i elimi-
nację komórek bezużytecznych, przykładowo komórek układu nerwowego, które nie
wykształciły połączeń synaptycznych. Pełni istotną rolę w procesach umożliwiających
złuszczanie się śluzówki macicy w menstruacji. Zachodzi w ciągu całego rozwoju osob-
niczego. Por. Apoptoza, w: Mała encyklopedia medycyny PWN, red. P. Kostrzewski,
J. Ziółkowski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999, s. 43; K. Kozłowska,
Zarys embriologii wraz z elementami biologii rozwoju, dz. cyt., s. 51; M. Szmidt, P. Sysa,
J. B. Bartyzel, T. Niemiec, Gonadotropina kosmówkowa jako kluczowy czynnik regulujący
implantację zarodka, dz. cyt., s. 693–694.
45 Por. K. Ostrowski, Embriologia człowieka. Podręcznik dla studentów medycyny,
dz. cyt., s. 10–12; G. C. L. Lachelin, Poronienia, dz. cyt., s. 16–17; B. Banaszewska, L. Pa-
welczyk, Zapłodnienie i zagnieżdżenie, dz. cyt., s. 18–19; R. Kurzawa, A. Starczewski,
T. Bączkowski, Implantacja zarodka, dz. cyt., s. 375–381; J. Skrzypczak, Zapłodnienie,
dz. cyt., s. 124–126; M. Zabel, M. Nowicki, Embriologia, dz. cyt., s. 26–28; H. Bartel, Em-
briologia medyczna. Ilustrowany podręcznik, dz. cyt., s. 40–46; D. Hofmann, Poronienie: