Page 52 - Rozpoznaj swoje dziecko we mnie… Rzecz o poronieniu samoistnym dziecka i jego pogrzebie

52 Rozdział 1

mia), wytwarzając wrzeciono kariotyczne, co stanowi istotę zapłodnienia.
W ten sposób powstaje jądro komórkowe zygoty, zawierające diploidalny
garnitur chromosomowy, w każdej parze homologicznej mający jeden
chromosom pochodzenia matczynego, drugi pochodzenia ojcowskiego.
W momencie fuzji przedjądrzy zostaje określona płeć dziecka. Uformo-
wana zygota ulega pierwszemu podziałowi mitotycznemu, rozpoczyna-
jącemu bruzdkowanie .
42
Wędrówka zarodka do macicy. Po zapłodnieniu embrion podlega
cyklicznym podziałom mitotycznym, średnio co 12 godzin, różnicują-
cym jednokomórkową zygotę na totipotencjalne komórki potomne, zwa-
ne blastomerami. Już po 30 godzinach od koncepcji jajo płodowe współ-
tworzą 2 blastomery, dalej kolejno 4 i 8. Komórki te, będąc komórkami
macierzystymi, namnażają się w granicach osłonki przejrzystej dawnego
oocytu II rzędu. Ulegają procesowi zagęszczania. W wyniku kolejnych
podziałów powstają blastomery o coraz mniejszej średnicy. Wzajemnie
do siebie przylegają, choć dostrzegalne są pomiędzy nimi bruzdy. Z tego
względu intensywne podziały mitotyczne zarodka, specyficzne dla tego
okresu rozwojowego, określa się mianem bruzdkowania. Mitoza wymaga
dużych nakładów energetycznych. Embrion zużywa własne zasoby ener-
getyczne i budulcowe, czerpiąc także z płynu jajowodowego glukozę, fos-
forany, pirogronian sodowy, mleczan i inne składniki biologicznie czyn-
ne. Równolegle do podziałów komórkowych dokonujących się wewnątrz
zarodka trwa wędrówka jaja płodowego przez światło jajowodu z prędko-

42 Por. M. Zabel, M. Nowicki, Embriologia, dz. cyt., s. 24–26; K. Ostrowski, Embriolo-
gia człowieka. Podręcznik dla studentów medycyny, dz. cyt., s. 10–32; B. Banaszewska, L.
Pawelczyk, Zapłodnienie i zagnieżdżenie, dz. cyt., s. 13–17; H. Bartel, Embriologia medycz-
na. Ilustrowany podręcznik, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2009, s. 30–34;
J. Skrzypczak, Zapłodnienie, w: Położnictwo i ginekologia. Podręcznik dla studentów, red.
T. Pisarski, Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1991, s. 119–122; W.
Sylwanowicz, H. Szostakiewicz-Sawicka, Przestrzeń zaotrzewnowa, dz. cyt., s. 404–405;
G. C. L. Lachelin, Poronienie, dz. cyt., s. 13–15; M. Keirse, B. Spitz, A. Vandermeulen, Jak
sobie radzić z poronieniem, dz. cyt., s. 26–27; Z. Szymański. Anatomia i fizjologia układu
płciowego męskiego, w: Rozpoznawanie płodności. Materiały edukacyjno-dydaktyczne dla
nauczycieli NPR, pracowników służby zdrowia oraz zainteresowanych zdrowiem prokre-
acyjnym, dz. cyt., s. 19–20; K. L. Moore, T. V. N. Persaud, M. G. Torchia, Embriologia
i wady wrodzone. Od zapłodnienia do urodzenia, dz. cyt., s. 19–31.