Page 51 - Rozpoznaj swoje dziecko we mnie… Rzecz o poronieniu samoistnym dziecka i jego pogrzebie

Poronienie samoistne jako niepowodzenie prokreacyjne… 51

ca zmiany strukturalne i enzymatyczne w akrosomie plemnika. Zmiany
te prowadzą do złączenia błony akrosomu z zewnętrzną błoną komór-
kową plemnika, uformowania wyrostka akrosomalnego i wydzielenia
z akrosomu licznych enzymów trawiących, jak hialuronidazy czy akro-
zyny, które pozwalają plemnikowi na penetrację wieńca promienistego
i przeniknięcie przez osłonkę przejrzystą komórki jajowej. Po przebiciu
wieńca promienistego plemnik przechodzi dalej przez szczelinę osłon-
ki przejrzystej, zwaną tunelem zapłodnienia, i wnika pod odpowiednim
kątem do przestrzeni okołożółtkowej oocytu. W tym momencie zostają
uruchomione mechanizmy chroniące komórkę jajową przed polisper-
mią, czyli przedostaniem się do jej wnętrzna więcej niż jednego plemni-
ka . Blokada szybka dokonuje się poprzez przejściową zmianę potencjału
*
wewnątrzkomórkowego oocytu, z kolei blokada wolna jest biochemiczną
reakcją korową, na skutek której osłonka przejrzysta zostaje utwardzona
i staje się nieprzepuszczalna dla innych plemników. Pokonanie bariery
osłonki przejrzystej umożliwia fuzję błon komórkowych oocytu II rzędu
i plemnika, a przez to jego wniknięcie do cytoplazmy komórki jajowej,
które determinuje wznowienie drugiego podziału mejotycznego oocytu,
zatrzymanego w jajniku przed owulacją w fazie metafazy. Podział mejo-
tyczny zostaje ukończony, a jego efektem jest wykształcenie się haploidal-
nego przedjądrza żeńskiego i wydzielenie drugiego ciałka kierunkowego.
Z jądra komórkowego plemnika formuje się haploidalne przedjądrze mę-
skie, które wraz z haploidalnym przedjądrzem żeńskim ulegają zespole-
niu i łączą się ze sobą w centrum cytoplazmy komórki jajowej (karioga-

* Zjawiskiem odmiennym od polispermii jest superfekundacja, czyli nadpłodnienie.
Polega ono na naturalnym zapłodnieniu dwóch oocytów kobiety przez dwa plemniki
dwóch mężczyzn w efekcie dwóch odrębnych stosunków płciowych. Pierwszy oocyt
zostaje zapłodniony przez plemnik pierwszego mężczyzny w rezultacie pierwszego
współżycia, natomiast drugi oocyt plemnikiem drugiego partnera, złożonego w dro-
gach rodnych kobiety podczas drugiego stosunku. W jamie macicy rozwija się zatem
ciąża bliźniacza, przy czym każde z bliźniąt dwujajowych ma innego ojca. Jest to zja-
wisko bardzo rzadkie. Wiąże się ze zbliżonymi w czasie owulacjami dwóch oocytów
i odbyciem dwóch stosunków płciowych z innymi partnerami w niewielkim odstępie
czasu. Por. K. L. Moore, T. V. N. Persaud, M. G. Torchia, Embriologia i wady wrodzone.
Od zapłodnienia do urodzenia, dz. cyt., s. 25, 306.