Page 16 - Rozpoznaj swoje dziecko we mnie… Rzecz o poronieniu samoistnym dziecka i jego pogrzebie

16 Rozpoznaj swoje dziecko we mnie…

mi dotyczącymi tego wszystkiego, co nastąpi po nim, na które wszelkie
odpowiedzi mogą okazać się nieadekwatne do tej-oto-teraz przeżywanej
aktualności. Nie sposób bowiem, istniejąc, równocześnie choć fragmen-
tarycznie doświadczyć swojej nieobecności i na tej podstawie wyrobić
sobie osąd o przyszłościowym przeżywaniu przeze mnie mojej własnej
nie-bytowości lub bytowości po-śmiertnej. O śmierci częstokroć mogę
powiedzieć jedynie tyle, czego doświadczam w zetknięciu ze śmiercią
bliskich mi osób. Zawsze jednak będzie to śmierć kogoś, czyjaś nieobec-
ność, odejście, którego i tak nie jestem w stanie przeżyć z perspektywy
osoby, której życie zostało dopełnione aktem śmierci. Dla mnie pozostaje
dostępna jedynie cała aspektowość moich własnych odczuć doświadcza-
nia śmierci tej osoby, w gruncie rzeczy niemająca jednak nic wspólnego
z jej własną realnością doznawania i wewnętrznego przeżywania śmierci
jako aktu już dla niej dokonanego. Pawliszyn z całą stanowczością pod-
kreśla, że choć potrafię określić, czym jest moje życie, to ostatecznie nie
wiem, czym jest i będzie moja śmierć .
2
Próba filozoficznego opisu śmierci człowieka w prenatalnym okresie
jego życia wydaje się jeszcze bardziej skomplikowana. Mądrościowa re-
fleksja nad tajemnicą kresu istnienia, zainicjowanego w momencie poczę-
cia i nierzadko wyjętego spod prawa narodzin, jest o tyle możliwa, o ile
afirmuje się prawdę o godności osobowej i człowieczeństwie prenatalnej
istoty. Ten fundamentalny akt afirmacji pozwala w odniesieniu do ludz-
kiego embrionu i płodu używać pojęcia śmierci kogoś, kto jest osobowym
kimś, oraz pojęcia żałoby względem osób osieroconych przez tego kogoś,
którego istnienie, fenomen jego początku i często dramat końca, rozgry-
wa się w skrytości łona matki. Utrata dziecka na skutek poronienia samo-
istnego nie zawsze jest jednak przeżywana przez katolicką rodzinę jako
wydarzenie śmierci osoby ludzkiej, co pozostaje w jawnej sprzeczności
z deklarowanym przez jej członków chrześcijańskim systemem wartości.

2 Por. M. Pawliszyn, Obecność nieobecności. Przyczynek do opisu doświadczenia
śmierci, Olsztyn: Wydział Teologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, 2014, s. 25–
32, 46–47, 94–126.