Page 114 - Rozpoznaj swoje dziecko we mnie… Rzecz o poronieniu samoistnym dziecka i jego pogrzebie

114 Rozdział 1

kobiety lub na skutek indukowanego porodu. Niski wiek ciąży może cał-
kowicie uniemożliwić kontakt ze zwłokami, względnie szczątkami zmar-
łego dziecka, co najczęściej następuje przy spontanicznym opróżnieniu
macicy przed postawieniem diagnozy klinicznej o dokonanym poro-
nieniu, jak i w postępowaniu wyczekującym, a także wyłyżeczkowaniu
bądź aspiracji wczesnej ciąży klinicznie rozpoznanej. Rodzice otrzymu-
ją wówczas przechwycone tkanki lub wyskrobiny doczesnej, w których
nie sposób w prostym oglądzie dostrzec ciała dziecka. Natura pozbawia
ich możliwości doświadczenia fizycznej relacji ze zmarłym, potrzebnej
do prawidłowego przeżycia żałoby i procesu zdrowienia osieroconych .
355
Stawia ich również przed koniecznością zmierzenia się z ewentualnymi
próbami podważenia statusu osobowego zmarłego dziecka i lekceważe-
nia poronienia przez osoby trzecie w przypadku braku lub nikłej wielko-
ści materialnych śladów jego rozwoju somatycznego. Nie jest celem tej
pracy szczegółowa charakterystyka zmian psychofizycznych człowieka,
przypadających w kolejnych tygodniach stadium embrionalnego i płodo-
wego. Wydaje się jednak słuszne ogólne nakreślenie stanu rozwojowego,
które dziecko osiąga u schyłku wymienionych uprzednio granic czaso-
wych poronień klinicznych, przypadających odpowiednio dla poronienia
wczesnego w 12. tygodniu i dla poronienia późnego w 22. tygodniu cią-
ży. Przekonanie to wypływa z potrzeby zakwestionowania nadal rozpo-
wszechnianych błędnych poglądów na temat życia wewnątrzmacicznego
człowieka, kwestionowania zdolności kognitywnych dziecka prenatalne-
go, w tym uczenia się i zapamiętywania (pamięć prenatalna), możliwości
zmysłowego odbioru przez niego bodźców zewnętrznych, jego specy-
ficznej aktywności psychosomatycznej i orientacji emocjonalnej . Choć
356
w istotnym zakresie dziecko osiągnie wskazane kompetencje powyżej 22.
tygodnia ciąży, to mają one swoje podstawy w strukturach wcześniej wy-
kształconych, zwłaszcza w okresie organogenezy . Szkicowy rekonesans
357
355 Por. P. Krakowiak, Strata, osierocenie i żałoba. Poradnik dla pomagających i dla
osób w żałobie, Gdańsk: Biblioteka Fundacji Hospicyjnej, 2007, s. 28–29.
356 Por. D. Kornas-Biela, Okres prenatalny, dz. cyt., s. 2011 s. 147; taż, Rozwój czło-
wieka od poczęcia do narodzin. „Służba Życiu” 11:1999, s.10,19.
357 Por. D. Kornas-Biela, Okres prenatalny, dz. cyt., s. 147.