fbpx

Tylko życie ma przyszłość!

Raport nt. skrajnego ubóstwa wśród dzieci z niepełnosprawnością. Diagnoza oraz propozycje rozwiązań

68 orga­ni­zacji poza­rzą­dowych zaj­mu­jących się osobami z nie­peł­no­spraw­no­ściami i hospicjów dzie­cięcych – tyle pod­miotów pod koniec 2020 roku pod­pisało petycję wysto­sowaną przez Kra­kowskie Hospicjum dla Dzieci im. ks. Józefa Tischnera. Wśród sygna­ta­riuszy było także Polskie Sto­wa­rzy­szenie Obrońców Życia Czło­wieka z Krakowa, które na co dzień zajmuje się pozy­tywną edu­kacją pro-life oraz pomocą cha­ry­ta­tywną m.in. dla nie­peł­no­sprawnych dzieci.

Niniejszy raport jest roz­wi­nięciem i omó­wieniem wspo­mnianej petycji. To dia­gnoza kon­dycji rodzin, w których wychowują się dzieci z orze­czeniem o nie­peł­no­spraw­ności, oraz pro­po­zycja kon­kretnych roz­wiązań, które mogą tę trudną sytuację zmienić.

Postulaty te nie zro­dziły się przy naszych biurkach. To głos rodziców, którzy są naj­lep­szymi opie­kunami dla swoich dzieci. Wielu z nich żyje na mar­gi­nesie zawo­dowym, towa­rzyskim, eko­no­micznym, zepchniętych ze swoim trudem i nie­za­wi­nioną biedą do czterech ścian. Realna pomoc jest im potrzebna natychmiast.

Wszystkich ludzi dobrej woli prosimy o przy­łą­czenie się do naszego apelu, by wreszcie, po wielu latach zaniedbań, zatroszczyć się o już uro­dzone, nie­peł­no­sprawne dzieci.

I. PUNKT WYJŚCIA

Od jesieni 2020 roku cała Polska – rodziny, które wychowują dzieci z nie­peł­no­spraw­nością, osoby, które zde­cy­dowały się na udział w pro­te­stach na ulicach i te, które pozo­stały w domach – przy­słu­chują się z uwagą dekla­racjom poli­tyków, by wes­przeć naj­bar­dziej bez­bronną grupę w naszym spo­łe­czeń­stwie – nie­ule­czalnie chore dzieci i ich rodziców.

Mamy nadzieję, że rzą­dzący, którzy obiecują im praw­dziwą, a nie ilu­zo­ryczną pomoc, dotrzymają danego słowa. Mamy nadzieję, że rodziny, które oczekują na naro­dziny chorych dzieci, nie zostaną uwię­zione w „pułapce świad­cze­niowej” i nie zaczną pogrążać się w skrajnej biedzie z powodu nie­peł­no­spraw­ności swojego dziecka. Że życie i stan tych dzieci nie będzie zależeć od sukcesu lub porażki kolejnej inter­ne­towej zbiórki.

System wspie­rania rodzin chorych dzieci jest archa­iczny. Został przyjęty w 2003 roku, czyli 18 lat temu, w innych realiach ryn­kowych i docho­dowych, w innych realiach demo­gra­ficznych. Przez ostatnich 18 lat zmieniło się bardzo wiele, toteż system, który w 2003 roku wydawał się dobrą odpo­wiedzią na ówczesne pro­blemy, zupełnie nie przy­staje do nowej rze­czy­wi­stości. Świad­czenie pie­lę­gna­cyjne i zasiłek pie­lę­gna­cyjny, pomimo kil­ku­krotnego walo­ry­zo­wania tych świadczeń, nie zapew­niają nawet minimum egzy­sten­cjalnego w wielu rodzinach wycho­wu­jących dzieci niepełnosprawne.

Stan ten miała zmienić Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”. Na rozwój insty­tucji i pro­gramów wsparcia rodzin naj­bar­dziej chorych dzieci w latach 2017–2021 prze­zna­czono z budżetu zaledwie ponad 3 mld zł. Po czterech latach funk­cjo­no­wania ustawy, dla więk­szości rodziców jedyną formą wsparcia, którą otrzymali, była jed­no­razowa wypłata 4 tys. zł (Kata­rzyna Barczyk, Czy program „Za życiem” działa? „Kom­pleksowe wsparcie” tylko na papierze [ANALIZA], 29.10.2020, dostęp: 15 lutego br.).

Nie jest to zasko­czeniem, skoro na flagowy program rządowy, który miał roz­winąć kom­pleksowe usługi opieki wytchnie­niowej, asy­stentury oso­bistej, centrów opie­kuńczo-miesz­kalnych i bez­po­śred­niego wsparcia rodzin prze­zna­czono zaledwie 0,17 proc. środków budżetu państwa.

Budżet państwa w latach 2017–2021: 1 902, 9 mld zł
Program „Za Życiem”: 3 mld zł
Udział pro­gramu w budżecie: 0,17 proc.

Dane Głównego Urzędu Sta­ty­stycznego nie pozo­sta­wiają żadnych złudzeń. Mimo podej­mo­wania różnych prób – lep­szych i gor­szych – by ulżyć rodzinom chorych dzieci, zasięg skrajnego ubóstwa wśród rodzin z dziećmi nie­peł­no­sprawnymi nie zmienia się.

Zasięg ubóstwa – wykres

Wykres: Zasięg ubóstwa skrajnego w 2018 r. i 2019 r. wg obec­ności osób z orze­czeniem o nie­peł­no­spraw­ności w gospo­dar­stwie domowym (GUS, Zasięg ubóstwa eko­no­micznego w Polsce w 2019 r., s. 5, dostęp: 15 lutego br.).

W 2019 r. nastąpił spadek zasięgu ubóstwa (o ok. 3 proc.) w gospo­dar­stwach domowych, w których głowa gospo­darstwa domowego posiadała orze­czenie o nie­peł­no­spraw­ności, nato­miast nie odno­towano zmiany w przy­padku gospo­darstw z nie­peł­no­sprawnymi dziećmi.

Nie jesteśmy pierwszą orga­ni­zacją, która alarmuje w tej sprawie. Dokładnie ten sam problem podjęło w swoich raportach Sto­wa­rzy­szenia Wiosna. Naj­nowszy dokument, Raport o biedzie 20203 (Raport o biedzie 2020, Sto­wa­rzy­szenie Wiosna, dostęp: 15 lutego br.), wskazuje, iż:

  • w 84 proc. rodzin, które otrzymały pomoc Szla­chetnej Paczki, żyje przy­naj­mniej jeden chory lub nie­peł­no­sprawny członek rodziny,
  • co trzeciej z rodzin objętych pomocą nie stać na pokrycie comie­sięcznych kosztów leczenia, w tym na zakup leków,
  • średni dochód na osobę w tych rodzinach wynosi 12 zł / dzień /osobę.

Internet, media spo­łecz­no­ściowe i skrzynki pocztowe wypeł­nione są dra­ma­tycznymi apelami o wsparcie leczenia nie­peł­no­sprawnych dzieci. Zbiórki inter­netowe pokazują bez­silność i samotność rodziców w walce o życie i zdrowie ich dzieci.

Nic zatem dziwnego, że wielu Polakom zwięk­szenie prawnej ochrony życia dzieci nie­na­ro­dzonych kojarzy się jedynie z „uwię­zieniem” rodziców w domu i „wyrokiem” ska­zu­jącym na życie w skrajnym ubó­stwie. Brak zde­cy­do­wanej reakcji Rządu i Par­la­mentu w celu zapew­nienia realnej pomocy tym rodzinom zdaje się tylko potwierdzać praw­dziwość tej wizji.

Co jest powodem zwłoki rzą­dzących w tej sprawie? Przecież:

1) Więk­szość oby­wateli chce zwięk­szenia pomocy dla osób nie­peł­no­prawnych – z badań CBOS dla Pol­skiego Sto­wa­rzy­szenia Obrońców Życia Czło­wieka ze stycznia i lutego 2020 roku wynika, że 92 proc. Polaków popiera zwięk­szenie pomocy finan­sowej dla osób nie­peł­no­sprawnych z budżetu państwa.

2) Nawet w dobie pan­demii Polskę stać na zatrosz­czenie się o naj­bied­niej­szych i naj­słab­szych, bo:

  • 286 mld zł – tyle wynosił roczny budżet, gdy Prawo i Spra­wie­dliwość objęło rządy w 2015 roku,
  • 405 mld zł – tyle wynosi pla­nowany budżet na rok 2021.

3) Nie umniej­szamy roli Domów Dziecka i Domów Pomocy Spo­łecznej, ale naj­lepszym śro­do­wi­skiem wzrostu jest dla dziecka zdrowa, pełna rodzina.

245 tys. – tyle dzieci z orze­czeniem o niepełnosprawności4 żyje w pol­skich rodzinach (Źródło: kore­spon­dencja z Mini­sterstwa Rodziny, Pracy i Polityki Spo­łecznej z dn. 15 września 2020 r. w odpo­wiedzi na pismo PSOŻC o udzie­lenie infor­macji publicznej w sprawie zasiłków i świadczeń pielęgnacyjnych).

14,7 mld zł – tyle kosz­to­wałoby roczne utrzy­manie z budżetu 245 tys. dzieci w Domach Dziecka (bez kosztów ich reha­bi­li­tacji i leczenia)

Jeśli Sejm przyjmie postu­lowane roz­wią­zania realnej pomocy, to:

11,7 mld zł – tyle wyniosą realne koszty rocznego wsparcia dla rodzin z 245 tys. dzieci z orze­czeniem o nie­peł­no­spraw­ności Zatem wpro­wa­dzając realne roz­wią­zania pomocowe i pozo­sta­wiając dzieci w rodzinach, oszczęd­ności dla budżetu wyniosą 3 mld zł.

ZADBAJMY O JUŻ URODZONYCH
ALE JAK?

II. POSTULOWANE ROZWIĄZANIA

Od dawna rodziny z nie­peł­no­sprawnym dziećmi apelują o realną, a nie ilu­zo­ryczną pomoc dla rodzin dzieci z orze­czeniem o nie­peł­no­spraw­ności. Tylko w ostatnim czasie pod petycją zawie­rającą poniższe postulaty pod­pisało się 68 orga­ni­zacji zaj­mu­jących się pomocą nie­peł­no­sprawnym (Petycję można prze­czytać tutaj: https://petycja.hospicjumtischnera.org/tresc-petycji/). 5 listopada 2020 roku pro­po­nowane roz­wią­zania poparł też Par­la­men­tarny Zespół ds. Rodziny.

Tymi postu­latami są:

  1. uwol­nienie moż­li­wości pod­jęcia legalnej pracy dla rodziców pobie­ra­jących świad­czenie pielęgnacyjne,
  2. pod­wyż­szenie zasiłku pie­lę­gna­cyjnego, który obecnie wynosi 215,84 zł, do kwoty 2 tys. zł,
  3. rozwój hospicjów per­ina­talnych oraz dzia­łania infor­ma­cyjne celem budo­wania świa­do­mości o pomocy, jaką świadczą.

Postulaty te nie zro­dziły się przy naszych biurkach.

To głos rodziców, którzy są naj­lep­szymi opie­kunami dla swoich dzieci. Wielu z nich żyje na mar­gi­nesie zawo­dowym, towa­rzyskim, eko­no­micznym, zepchniętych ze swoim trudem i nie­za­wi­nioną biedą do czterech ścian. Realna pomoc jest im potrzebna natychmiast.

Zaletą naszych postu­latów jest to, że można je zre­ali­zować w już ist­nie­jącym sys­temie, który działa dość sprawnie.

W całym kraju ist­nieją lekarskie zespoły ds. orze­kania o nie­peł­no­spraw­ności i zatrud­nieni są pra­cownicy odde­le­gowani do wypła­cania świadczeń.

Pro­po­nowana przez nas zmiana dotyczy zwięk­szenia kwoty, którą co miesiąc otrzymują rodzice.

Nie jest więc konieczne powo­ły­wanie nowych zespołów ds. orze­kania o nie­peł­no­spraw­ności, nie jest też konieczne zatrud­nianie nowych urzęd­ników czy anga­żo­wanie kolejnych insty­tucji. Dzięki temu nie tylko można wdrożyć nasze roz­wią­zania „od ręki”, ale też, co ważne, dodatkowe pie­niądze w całości zostaną prze­zna­czone na pomoc rodzicom, a nie zostaną zje­dzone przez biurokrację.

1. PRACA

Postu­lujemy uwol­nienie moż­li­wości pod­jęcia legalnej pracy dla rodziców pobie­ra­jących świad­czenie pielęgnacyjne.

Świad­czenie pie­lę­gna­cyjne to „wyna­gro­dzenie” dla rodzica, który opiekuje się swoim chorym lub nie­peł­no­sprawnym dzieckiem. Obecnie wynosi 1971 zł mie­sięcznie. Rodzic-opiekun pobie­rający świad­czenie nie może podjąć legalnej pracy ani na umowę o pracę, ani nawet na umowy zle­cenie lub o dzieło, mimo że:

  • wielu z nich to wysokiej klasy spe­cja­liści i mogliby służyć rynkowi pracy swoją wiedzą i doświadczeniem,
  • nie zawsze opieka nad dzieckiem wymaga zaan­ga­żo­wania 24 godziny na dobę,
  • moż­liwość pod­jęcia dodat­kowej pracy, choćby w nie­pełnym wymiarze etatu, pomo­głaby wydostać się rodzinom z zaklętego kręgu nie­za­wi­nionej biedy.

W efekcie rodzic dziecka, którego utrzy­manie jest dużo droższe niż w przy­padku dziecka zdrowego, dodatkowo obwinia siebie za złą sytuację finansową rodziny lub po prostu w akcie despe­racji podejmuje pracę „na czarno”.

Dla­czego świad­czenie pie­lę­gna­cyjne w obecnej formie „nie działa”?

Świad­czenie pie­lę­gna­cyjne zostało wpro­wa­dzone w 2003 roku, gdy bez­ro­bocie na rynku pracy sięgało 20 proc. Zostało ono pomy­ślane jako rekom­pensata za rezy­gnację z pracy jednego z rodziców na rzecz opieki nad chorym dzieckiem. Takie ogra­ni­czenie pracy zarob­kowej mogło wtedy znaleźć uspra­wie­dli­wienie w polityce sta­bi­li­zacji rynku pracy.

Ponadto świad­czenie to miało być uzu­peł­nieniem dochodów rodziny, w której jeden z rodziców pra­cował, a drugi podej­mował się opieki nad chorym dzieckiem.

Obecnie bez­ro­bocie na rynku pracy wynosi 5–6 proc., zmienił się również rynek pracy (moż­liwość pracy zdalnej, ela­styczny czas pracy, praca na część etatu). Utrzy­my­wanie zakazu pod­jęcia legalnej pracy dla rodziców pobie­ra­jących świad­czenie pie­lę­gna­cyjne jest więc roz­wią­zaniem cał­ko­wicie archa­icznym, a rów­no­cześnie jednym z powodów utrzy­my­wania rodzin w ubóstwie.

Zmieniły się także realia demo­gra­ficzne – liczba samotnych rodziców od 20 lat sys­te­ma­tycznie rośnie.

Świad­czenie pie­lę­gna­cyjne, nawet wie­lo­krotnie walo­ry­zowane do obecnej wyso­kości 1971 zł, nie wystarcza na pokrycie pod­sta­wowych wydatków. W żadnej mierze nie jest ade­kwatne do kosztów, jakie trzeba ponieść, aby móc leczyć i reha­bi­li­tować dziecko niepełnosprawne.

W takiej „pułapce świad­cze­niowej” utknęło 143 tys. rodziców, często osób zna­ko­micie wykształ­conych i spe­cja­listów poszu­ki­wanych na rynku pracy. Moż­liwość pod­jęcia pracy i związane z tym moż­li­wości samo­sta­no­wienia, poczucie sprawstwa, odzy­skanie kon­troli i wiary we własne siły – to równie ważne, co „efekt dochodowy”, zalety „uwol­nienia” rodziców dla rynku pracy.

„Dobra praca gwa­rantuje nie­za­leżność eko­no­miczną, pobudza do oso­bi­stych osią­gnięć i stanowi naj­lepszą ochronę przed biedą” (Euro­pejska stra­tegia w sprawie nie­peł­no­spraw­ności 2010–2020: Odno­wione zobo­wią­zanie do budo­wania Europy bez barier, Komisja Euro­pejska, 2010).

2. REGULARNE WSPARCIE FINANSOWE

Postu­lujemy pod­wyż­szenie zasiłku pie­lę­gna­cyjnego, który obecnie wynosi 215,84 zł, do kwoty 2 tys. zł.

„Zasiłek pie­lę­gna­cyjny przy­znawany jest w celu czę­ściowego pokrycia wydatków wyni­ka­jących z koniecz­ności zapew­nienia opieki i pomocy innej osoby w związku z nie­zdol­nością do samo­dzielnej egzy­stencji” (Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świad­cze­niach rodzinnych, art. 16 p. 1.) – napisał usta­wo­dawca. Jego wysokość to 215, 84 zł miesięcznie.

Taka kwota ma pokryć wydatki rodziców nie­peł­no­sprawnych dzieci, które wynoszą np.:

  • reha­bi­li­tacja: 100–150 zł/h
  • wizyta u lekarza spe­cja­listy: 100–300 zł
  • orteza: 3–15 tys. zł
  • wózek dla dziecka nie­peł­no­sprawnego: 4–45 tys. zł,

nie wspo­mi­nając o kosztach spe­cja­li­stycznych suple­mentów diety lub kosme­tyków, środków opa­trun­kowych (maści, pie­luchy…), cew­ników itd.

Zasiłek pie­lę­gna­cyjny, wpro­wa­dzony podobnie jak świad­czenie pie­lę­gna­cyjne wiele lat temu, stał się jedynie atrapą pomocy państwa dla rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi.

Od szybkiej i kom­plek­sowej dia­gno­styki, pod­jęcia jak naj­wcze­śniejszej inter­wencji i inten­sywnej reha­bi­li­tacji, zależy przy­szłość dziecka i jego sprawność. Często od tego zależy też jego życie. Rodzice zrobią więc wszystko, aby pomóc swoim dzieciom. Jedyną prze­szkodą, jakiej nie są w stanie sami pokonać, jest brak środków na leczenie i kosz­towną reha­bi­li­tację. Odległe terminy kon­sul­tacji i reha­bi­li­tacji dostępne w ramach umów NFZ, tylko pogłę­biają ten dra­ma­tyczny brak odpo­wiedniej opieki nad naj­młod­szymi pacjentami.

Realny koszt zapew­nienia opieki dziecku nie­peł­no­sprawnemu i prze­wlekle choremu, wyli­czony przez Fun­dację Oswoić Los, to kwota od 4500 do 5400 zł mie­sięcznie (Krzysztof Janoś, Rząd da 4000+. To nie wystarczy nawet na miesiąc opieki nad ciężko chorym dzieckiem, artykuł z 3.11.2016, dostęp: 15 lutego br.).

Podobne wyniki przy­niosły osza­co­wania budżetu domowego rodzin z nie­peł­no­spraw­nością w woje­wództwie lubelskim w 2011 roku – koszt wycho­wania dziecka nie­peł­no­sprawnego był w tych rodzinach pięć razy wyższy od kosztu utrzy­mania dziecka sprawnego (W. Otrębski, K. Konefał, K. Mariańczyk, M. Kulik, Wspie­ranie rodziny z nie­peł­no­sprawnym dzieckiem wyzwaniem dla pracy socjalnej. Badania rodzin z nie­peł­no­sprawnymi dziećmi w woje­wództwie lubelskim, Euro­per­spektywa, Lublin 2011, dostęp: 15 lutego br.).

Jeśli w 2020 roku realny koszt mie­sięcznego utrzy­mania zdrowego dziecka został osza­cowany na 1000 zł mie­sięcznie (Paweł Łaniewski, Koszty utrzy­mania dziecka. Ile kosztuje utrzy­manie dziecka?, dostęp: 15 lutego br., https://www.bankier.pl/smart/koszty-utrzymania-dziecka-ile-kosztuje-utrzymanie-dziecka), to koszty leczenia i reha­bi­li­tacji dziecka nie­peł­no­sprawnego wynoszą obecnie około 5 tys. zł mie­sięcznie.

Co czuje samotna matka, gdy dowiaduje się, że na leczenie swojego dziecka otrzyma od państwa 215 złotych i 84 grosze?

215,84 – naj­bar­dziej wsty­dliwa liczba w Polsce
215,84 zł – to nie zasiłek, ale atrapa pomocy

Ile będą kosz­tować te dwie zmiany?

OBECNIE

W 2019 r. świad­czenie pie­lę­gna­cyjne pobierało mie­sięcznie średnio 142,7 tys. rodziców:

1971 zł x 142 700 x 12 mie­sięcy = 3,3 mld zł

W 2020 r. zasiłek pie­lę­gna­cyjny przy­słu­giwał 245 tys. dzieci:

215,84 zł x 245 000 x 12 mie­sięcy = 0,6 mld zł

PO POSTULOWANYCH ZMIANACH

Świad­czenie pie­lę­gna­cyjne dla wszystkich dzieci z orze­czeniem o niepełnosprawności:

1971 zł x 245 000 x 12 mie­sięcy = 5,8 mld zł

Zasiłek pie­lę­gna­cyjny zwięk­szony do kwoty 2 tys. zł:

2000 zł x 245 000 x 12 mie­sięcy = 5,9 mld zł

Dodatkowe koszty admi­ni­stra­cyjne – 0 zł

Alter­na­tywny koszt utrzy­mania 245 tys. dzieci, gdyby rodzice oddali je do Domów Dziecka i prze­kazali do opieki Rze­czy­po­spo­litej Pol­skiej za: Mateusz Mora­wiecki, Infor­macja Rady Mini­strów o reali­zacji w roku 2019 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspie­raniu rodziny i sys­temie pieczy zastępczej, dostęp: 15 lutego br.

3. INFORMACJA I WSPARCIE DZIAŁALNOŚCI HOSPICJÓW PERINATALNYCH

Postu­lujemy rozwój hospicjów per­ina­talnych oraz dzia­łania infor­ma­cyjne celem budo­wania świa­do­mości o pomocy, jaką świadczą.

W 2018 roku na dzia­łalność hospicjów per­ina­talnych ze środków NFZ prze­zna­czono 4 mln zł – z tej puli, w ciągu roku, wyko­rzy­stano jedynie 10 proc.

Nie jest to zasko­czeniem, gdyż zde­cy­dowana więk­szość Polaków nie wie o ist­nieniu tego typu miejsc i nie rozumie pojęcia „hospicjum per­ina­talne”. Badanie prze­pro­wa­dzone w 2019 roku przez agencję SW Research dla Sto­wa­rzy­szenia Medycznego Hospicjum Dla Dzieci Dolnego Śląska „Formuła Dobra” wykazało, iż blisko 89 proc. osób nie potrafi wyjaśnić tego terminu lub co naj­wyżej domyśla się, czego może on dotyczyć, ale nie jest pewnych swoich przypuszczeń.

89 proc. Polaków nie wie, czym zajmuje się hospicjum perinatalne

Nic więc dziwnego, iż po ogło­szeniu orze­czenia Try­bunału Kon­sty­tu­cyjnego, hospicja per­ina­talne zostały zrównane z umie­ral­niami, obozami inter­no­wania dla kobiet czy wręcz z wię­zie­niami (mylne sko­ja­rzenie słowa per­ina­talny z zakładem peni­ten­cjarnym) (Moni­toring mediów spo­łecz­no­ściowych w dniach 22.10.2020–14.02.2021, opra­co­wanie własne).

Czy to wina Polaków, że nie mają wiedzy w tym zakresie? Nie.

Popu­la­ry­zo­wanie wiedzy na temat hospicjów per­ina­talnych jest zadaniem i odpo­wie­dzial­nością państwa. Kiedy rodzice otrzymują trudną dia­gnozę pre­na­talną dla swojego nie­na­ro­dzonego dziecka, powinni po prostu wie­dzieć – tak jak wiedzą o tym, że ciążę można pro­wadzić na NFZ – że ist­nieją miejsca zapew­niające kom­pleksową, wie­lo­aspektową opiekę dla dzieci nie­na­ro­dzonych, które praw­do­po­dobnie urodzą się chore, oraz ich matek.

Infor­macja o naj­bliższym hospicjum powinna być dostępna dla każdej mamy ocze­ku­jącej narodzin dziecka zarówno w szpi­talach i przy­chod­niach, jak również w gabi­netach pry­watnych. Z naszych doświadczeń wynika, że kam­panię infor­mującą o dzia­łal­ności i moż­li­wości uzy­skania pomocy w hospi­cjach per­ina­talnych należy prze­pro­wadzić także wśród lekarzy (nie brakuje gine­ko­logów, którzy nie wiedzą, iż w ich mieście działa tego typu pla­cówka i że mogą do niej skie­rować pacjentkę na NFZ). Wszyscy świad­cze­nio­dawcy powinni zostać poin­for­mowani o moż­li­wości skie­ro­wania matki w ciąży do naj­bliż­szego ośrodka posia­da­jącego umowę z NFZ.

Na rok 2021 pod­pisano umowy tylko z 16 hospi­cjami per­ina­talnymi. W 4 woje­wódz­twach nie ma ani jednego hospicjum per­ina­talnego (NFZ, Komu­nikat doty­czący per­ina­talnej opieki palia­tywnej 27-11-2020, dostęp: 15 lutego br.).

Konieczne jest natych­mia­stowe zwięk­szenie dostęp­ności tych usług we wszystkich województwach.

Otwartą kwestią pozo­staje także szko­lenie wszystkich pra­cow­ników ochrony zdrowia, aby rodzice z nie­po­myślną dia­gnozą pre­na­talną otrzy­mywali wsparcie na każdym etapie ciąży i opieki nad chorym dzieckiem.

[fragment wywiadu] Klara Klinger: W Polsce nie­jed­no­krotnie wygląda to tak, że lekarz, robiąc USG, mówi: „O matko, co to jest. To nie ma mózgu”. Albo: „Czegoś takiego nie chciałaby pani spotkać po drugiej stronie ulicy”. (…)

Prof. Ewa Helwich: Jest jeden taki znany ultra­so­no­gra­fista, który takie rzeczy potrafi mówić. Nie można go prze­konać, że postępuje nie­etycznie (Klara Klinger, „Helwich: Dziecko ze szpitala św. Rodziny nie płakało, miało nie­wy­kształcone płuca. Nie wiem, skąd Ter­li­kowski czerpie wiedzę” Dziennik Gazeta Prawna, 8 kwietnia 2016 r., dostęp: 15 lutego br.).

Autorzy: Iwona Cichoń, Mag­dalena Guziak-Nowak, Woj­ciech Zięba Kraków, 16 lutego 2021 r.

KONKLUZJE RAPORTU:

  • 245 tys. pol­skich dzieci ma orze­czenie o niepełnosprawności,
  • 5,5 proc. dzieci z nie­peł­no­spraw­no­ściami żyje w skrajnej biedzie,
  • dotych­czasowe pro­gramy spo­łeczne nie zmniej­szyły skali ubóstwa wśród nich,
  • mie­sięczny koszt utrzy­mania dziecka z nie­peł­no­spraw­nością to około 5 tys. zł,
  • należy prze­kazać dodatkowe pie­niądze do rodzin z dziećmi z nie­peł­no­spraw­nością – to rodzic, jako opiekun, naj­lepiej wie, co jest potrzebne jego dziecku,
  • 92 proc. Polaków popiera zwięk­szenie pomocy państwa dla osób niepełnosprawnych,
  • potrzebny pilny dodatkowy program dla dzieci z nie­peł­no­spraw­nością o war­tości 7,8 mld zł rocznie,
  • alter­na­tywny koszt utrzy­mania 245 tys. dzieci w ośrodkach opie­kuńczo-tera­peu­tycznych wyniósłby 22 mld zł rocznie.

Do pobrania plik PDF: Raport nt. skrajnego ubóstwa wśród dzieci z nie­peł­no­spraw­nością. Dia­gnoza oraz pro­po­zycje rozwiązań 

Zachęcamy aby wysyłać do posłów ze swoich okręgów e‑maile z poparciem naszej ini­cjatywy. Poniżej przy­kładowy wzór listu:

Sza­nowna Pani Posłanko / Sza­nowny Panie Pośle,

z uwagą prze­czy­tałam/-em dokument pt. Raport nt. skrajnego ubóstwa wśród dzieci z nie­peł­no­spraw­nością. Dia­gnoza oraz pro­po­zycje roz­wiązań, przy­go­towany przez Polskie Sto­wa­rzy­szenie Obrońców Życia Człowieka.

Raport otwiera oczy na skrajnie trudną sytuację finansową dzieci z orze­czeniem o nie­peł­no­spraw­ności – a jest ich w Polsce 245 tysięcy. Autorzy raportu, którzy od lat zajmują się m.in. pomocą cha­ry­ta­tywną na rzecz ich rodzin, postulują wpro­wa­dzenie roz­wiązań, które zna­cząco popra­wiłyby los tych rodzin, wyry­wając je z nie­za­wi­nionej biedy. Apelują o uwol­nienie moż­li­wości pod­jęcia legalnej pracy rodzicom-opie­kunom pobie­ra­jącym świad­czenie pie­lę­gna­cyjne (1971 zł mie­sięcznie) oraz o zwięk­szenie zasiłku pie­lę­gna­cyjnego z kwoty 215,84 zł do 2000 zł. Roz­wią­zania te można wpro­wadzić w już ist­nie­jącym sys­temie, nie są konieczne żadne wydatki na obsługę (czyli tzw. biurokrację).

Trzecim postu­latem jest two­rzenie hospicjów per­ina­talnych, bo w Polsce nadal są woje­wództwa, w których nie ma ani jednej tego typu pla­cówki. Autorzy raportu proszą też o prze­pro­wa­dzenie kam­panii infor­ma­cyjnej na temat dzia­łal­ności tego typu miejsc, bo prawie 90 proc. Polaków nie wiem, czy zajmują się hospicja perinatalne.

Raport nt. skrajnego ubóstwa wśród dzieci z nie­peł­no­spraw­nością został wysłany do wszystkich Par­la­men­ta­rzystów. Ufając, że los naj­bied­niej­szych i naj­słab­szych jest Pani/Panu bliski, zwracam się z uprzejmą prośbą o wni­kliwą lekturę tego zawsty­dza­jącego doku­mentu i o pod­jęcie wszelkich moż­liwych kroków na rzecz zmiany dra­ma­tycznej sytuacji wielu rodzin, zepchniętych ze swoją biedą do czterech ścian. Mam wielką nadzieję, że ich głos zostanie wreszcie usłyszany.

Warto pamiętać, że raport jest jedynie roz­wi­nięciem petycji o zwięk­szenie pomocy dla dzieci z nie­peł­no­spraw­nością, którą pod koniec ubie­głego roku pod­pisało aż 68 orga­ni­zacji pomo­cowych i hospicjów.

Z wyrazami szacunku

/podpis/

 

Posłowie IX kadencji Sejmu okręgami wyborczymi:

1 Legnica – Piotr Borys piotr.borys@sejm.pl

1 Legnica – Zofia Czernow zofia.czernow@sejm.pl

1 Legnica – Robert Kropiwnicki robert.kropiwnicki@sejm.pl

1 Legnica – Krzysztof Kubów krzysztof.kubow@sejm.pl

1 Legnica – Marzena Machałek marzena.machalek@sejm.pl

1 Legnica – Szymon Pogoda szymon.pogoda@sejm.pl

1 Legnica – Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska malgorzata.sekula-szmajdzinska@sejm.pl

1 Legnica – Ewa Szymańska ewa.szymanska@sejm.pl

1 Legnica – Elżbieta Witek elzbieta.witek@sejm.pl

1 Legnica – Wojciech Zubowski wojciech.zubowski@sejm.pl

1 Legnica – Stanisław Żuk stanislaw.zuk@sejm.pl

1  Legnica – Robert Obaz robert.obaz@sejm.pl

2 Wałbrzych – Michał Dworczyk michal.dworczyk@sejm.pl

2 Wałbrzych – Marek Dyduch marek.dyduch@sejm.pl

2 Wałbrzych – Marcin Gwóźdź marcin.gwozdz@sejm.pl

2 Wałbrzych – Izabela Mrzygłocka izabela.mrzyglocka@sejm.pl

2 Wałbrzych – Wojciech Murdzek wojciech.murdzek@sejm.pl

2  Wałbrzych – Tomasz Siemoniak tomasz.siemoniak@sejm.pl

2  Wałbrzych – Monika Wielichowska monika.wielichowska@sejm.pl

2  Wałbrzych – Ireneusz Zyska ireneusz.zyska@sejm.pl

3 Wrocław – Przemysław Czarnecki przemyslaw.czarnecki@sejm.pl

3 Wrocław – Agnieszka Dziemianowicz-Bąk agnieszka.dziemianowicz-bak@sejm.pl

3 Wrocław – Paweł Hreniak pawel.hreniak@sejm.pl

3 Wrocław – Michał Jaros michal.jaros@sejm.pl

3 Wrocław – Krzysztof Mieszkowski krzysztof.mieszkowski@sejm.pl

3 Wrocław – Sławomir Piechota slawomir.piechota@sejm.pl

3  Wrocław – Jacek Protasiewicz jacek.protasiewicz@sejm.pl

3  Wrocław – Grzegorz Schetyna grzegorz.schetyna@sejm.pl

3  Wrocław – Agnieszka Soin agnieszka.soin@sejm.pl

3  Wrocław – Mirosława Stachowiak-Różecka miroslawa.stachowiak-rozecka@sejm.pl

3  Wrocław – Krzysztof Śmiszek krzysztof.smiszek@sejm.pl

3  Wrocław – Jacek Świat jacek.swiat@sejm.pl

3  Wrocław – Małgorzata Tracz malgorzata.tracz@sejm.pl

3  Wrocław – Krzysztof Tuduj krzysztof.tuduj@sejm.pl

4 Bydgoszcz – Krzysztof Gawkowski krzysztof.gawkowski@sejm.pl

4 Bydgoszcz – Bartosz Kownacki bartosz.kownacki@sejm.pl

4 Bydgoszcz – Ewa Kozanecka ewa.kozanecka@sejm.pl

4 Bydgoszcz – Iwona Kozłowska iwona.kozlowska@sejm.pl

4 Bydgoszcz – Piotr Król piotr.krol@sejm.pl

4 Bydgoszcz – Dariusz Kurzawa dariusz.kurzawa@sejm.pl

4 Bydgoszcz – Tomasz Latos tomasz.latos@sejm.pl

4 Bydgoszcz – Magdalena Łośko magdalena.losko@sejm.pl

4  Bydgoszcz – Paweł Olszewski pawel.olszewski@sejm.pl

4  Bydgoszcz – Łukasz Schreiber lukasz.schreiber@sejm.pl

4  Bydgoszcz – Jan Szopiński jan.szopinski@sejm.pl

4  Bydgoszcz – Tadeusz Zwiefka tadeusz.zwiefka@sejm.pl

5 Toruń – Jan Ardanowski jan.ardanowski@sejm.pl

5 Toruń – Joanna Borowiak joanna.borowiak@sejm.pl

5 Toruń – Anna Gembicka anna.gembicka@sejm.pl

5 Toruń – Zbigniew Girzyński zbigniew.girzynski@sejm.pl

5 Toruń – Iwona Hartwich iwona.hartwich@sejm.pl

5 Toruń – Mariusz Kałużny mariusz.kaluzny@sejm.pl

5 Toruń – Robert Kwiatkowski robert.kwiatkowski@sejm.pl

5 Toruń – Tomasz Lenz tomasz.lenz@sejm.pl

5 Toruń – Iwona Michałek iwona.michalek@sejm.pl

5 Toruń – Arkadiusz Myrcha arkadiusz.myrcha@sejm.pl

5  Toruń – Joanna Scheuring-Wielgus joanna.scheuring-wielgus@sejm.pl

5  Toruń – Paweł Szramka pawel.szramka@sejm.pl

5  Toruń – Tomasz Szymański tomasz.szymanski@sejm.pl

6 Lublin – Jerzy Bielecki jerzy.bielecki@sejm.pl

6 Lublin – Kazimierz Choma kazimierz.choma@sejm.pl

6 Lublin – Przemysław Czarnek przemyslaw.czarnek@sejm.pl

6 Lublin – Jacek Czerniak jacek.czerniak@sejm.pl

6 Lublin – Jan Kanthak jan.kanthak@sejm.pl

6 Lublin – Michał Krawczyk michal.krawczyk@sejm.pl

6 Lublin – Jakub Kulesza jakub.kulesza@sejm.pl

6 Lublin – Jan Łopata jan.lopata@sejm.pl

6 Lublin – Gabriela Masłowska gabriela.maslowska@sejm.pl

6 Lublin – Joanna Mucha joanna.mucha@sejm.pl

6 Lublin – Krzysztof Szulowski krzysztof.szulowski@sejm.pl

6  Lublin – Sławomir Skwarek slawomir.skwarek@sejm.pl

6  Lublin – Artur Soboń artur.sobon@sejm.pl

6  Lublin – Sylwester Tułajew sylwester.tulajew@sejm.pl

6  Lublin – Marta Wcisło marta.wcislo@sejm.pl

7 Chełm – Anna Dąbrowska-Banaszek anna.dabrowska-banaszek@sejm.pl

7 Chełm – Marcin Duszek marcin.duszek@sejm.pl

7 Chełm – Krzysztof Grabczuk krzysztof.grabczuk@sejm.pl

7 Chełm – Riad Haidar riad.haidar@sejm.pl

7 Chełm – Teresa Hałas teresa.halas@sejm.pl

7  Chełm – Monika Pawłowska monika.pawlowska@sejm.pl

7  Chełm – Jarosław Sachajko jaroslaw.sachajko@sejm.pl

7  Chełm – Jacek Sasin jacek.sasin@sejm.pl

7  Chełm – Dariusz Stefaniuk dariusz.stefaniuk@sejm.pl

7  Chełm – Beata Strzałka beata.strzalka@sejm.pl

7  Chełm – Sławomir Zawiślak slawomir.zawislak@sejm.pl

7  Chełm – Tomasz Zieliński tomasz.zielinski@sejm.pl

8 Zielona Góra – Tomasz Aniśko tomasz.anisko@sejm.pl

8 Zielona Góra – Marek Ast marek.ast@sejm.pl

8 Zielona Góra – Krystian Kamiński krystian.kaminski@sejm.pl

8 Zielona Góra – Anita Kucharska-Dziedzic anita.kucharska-dziedzic@sejm.pl

8 Zielona Góra – Jacek Kurzępa jacek.kurzepa@sejm.pl

8 Zielona Góra – Jerzy Materna jerzy.materna@sejm.pl

8  Zielona Góra – Katarzyna Osos katarzyna.osos@sejm.pl

8  Zielona Góra – Elżbieta Płonka elzbieta.plonka@sejm.pl

8  Zielona Góra – Krystyna Sibińska krystyna.sibinska@sejm.pl

8  Zielona Góra – Waldemar Sługocki waldemar.slugocki@sejm.pl

8  Zielona Góra – Bogusław Wontor boguslaw.wontor@sejm.pl

9 Łódź – Waldemar Buda waldemar.buda@sejm.pl

9 Łódź – Hanna Gill-Piątek hanna.gill-piatek@sejm.pl

9 Łódź – Piotr Gliński piotr.glinski@sejm.pl

9  Łódź – Małgorzata Niemczyk malgorzata.niemczyk@sejm.pl

9  Łódź – Krzysztof Piątkowski krzysztof.piatkowski@sejm.pl

9  Łódź – Zbigniew Rau zbigniew.rau@sejm.pl

9  Łódź – Iwona Śledzińska-Katarasińska iwona.sledzinska-katarasinska@sejm.pl

9  Łódź – Włodzimierz Tomaszewski wlodzimierz.tomaszewski@sejm.pl

9  Łódź – Tomasz Trela tomasz.trela@sejm.pl

9  Łódź – Tomasz Zimoch tomasz.zimoch@sejm.pl

10 Piotrków Trybunalski – Cezary Grabarczyk cezary.grabarczyk@sejm.pl

10 Piotrków Trybunalski – Małgorzata Janowska malgorzata.janowska@sejm.pl

10 Piotrków Trybunalski – Dariusz Klimczak dariusz.klimczak@sejm.pl

10 Piotrków Trybunalski – Grzegorz Lorek grzegorz.lorek@sejm.pl

10 Piotrków Trybunalski – Antoni Macierewicz antoni.macierewicz@sejm.pl

10 Piotrków Trybunalski – Anna Milczanowska anna.milczanowska@sejm.pl

10 Piotrków Trybunalski – Grzegorz Wojciechowski grzegorz.wojciechowski@sejm.pl

10  Piotrków Trybunalski – Anita Sowińska anita.sowinska@sejm.pl

10  Piotrków Trybunalski – Robert Telus robert.telus@sejm.pl

11 Sieradz – Paweł Bejda pawel.bejda@sejm.pl

11 Sieradz – Agnieszka Hanajczyk agnieszka.hanajczyk@sejm.pl

11 Sieradz – Dariusz Joński dariusz.jonski@sejm.pl

11 Sieradz – Joanna Lichocka joanna.lichocka@sejm.pl

11 Sieradz – Beata Mateusiak-Pielucha beata.mateusiak-pielucha@sejm.pl

11 Sieradz – Marek Matuszewski marek.matuszewski@sejm.pl

11 Sieradz – Paulina Matysiak paulina.matysiak@sejm.pl

11 Sieradz – Paweł Rychlik pawel.rychlik@sejm.pl

11  Sieradz – Piotr Polak piotr.polak@sejm.pl

11  Sieradz – Tomasz Rzymkowski tomasz.rzymkowski@sejm.pl

11  Sieradz – Cezary Tomczyk cezary.tomczyk@sejm.pl

11  Sieradz – Tadeusz Woźniak tadeusz.wozniak@sejm.pl

12 Kraków – Rafał Bochenek rafal.bochenek@sejm.pl

12 Kraków – Ewa Filipiak ewa.filipiak@sejm.pl

12 Kraków – Filip Kaczyński filip.kaczynski@sejm.pl

12 Kraków – Krzysztof Kozik krzysztof.kozik@sejm.pl

12 Kraków – Władysław Kurowski wladyslaw.kurowski@sejm.pl

12  Kraków – Dorota Niedziela dorota.niedziela@sejm.pl

12  Kraków – Marek Polak marek.polak@sejm.pl

12  Kraków – Marek Sowa marek.sowa@sejm.pl

13 Kraków – Andrzej Adamczyk andrzej.adamczyk@sejm.pl

13 Kraków – Konrad Berkowicz konrad.berkowicz@sejm.pl

13 Kraków – Elżbieta Duda elzbieta.duda@sejm.pl

13 Kraków – Maciej Gdula maciej.gdula@sejm.pl

13 Kraków – Daria Gosek-Popiołek daria.gosek-popiolek@sejm.pl

13 Kraków – Jarosław Gowin jaroslaw.gowin@sejm.pl

13 Kraków – Paweł Kowal pawel.kowal@sejm.pl

13 Kraków – Aleksander Miszalski aleksander.miszalski@sejm.pl

13  Kraków – Jacek Osuch jacek.osuch@sejm.pl

13  Kraków – Ireneusz Raś ireneusz.ras@sejm.pl

13  Kraków – Bogusław Sonik boguslaw.sonik@sejm.pl

13  Kraków – Agnieszka Ścigaj agnieszka.scigaj@sejm.pl

13  Kraków – Ryszard Terlecki ryszard.terlecki@sejm.pl

13  Kraków – Małgorzata Wassermann malgorzata.wassermann@sejm.pl

14 Nowy Sącz – Barbara Bartuś barbara.bartus@sejm.pl

14 Nowy Sącz – Jan Duda jan.duda@sejm.pl

14 Nowy Sącz – Andrzej Gut-Mostowy andrzej.gut-mostowy@sejm.pl

14 Nowy Sącz – Wiesław Janczyk wieslaw.janczyk@sejm.pl

14 Nowy Sącz – Jagna Marczułajtis-Walczak jagna.marczulajtis-walczak@sejm.pl

14 Nowy Sącz – Arkadiusz Mularczyk arkadiusz.mularczyk@sejm.pl

14  Nowy Sącz – Urszula Nowogórska urszula.nowogorska@sejm.pl

14  Nowy Sącz – Anna Paluch anna.paluch@sejm.pl

14  Nowy Sącz – Edward Siarka edward.siarka@sejm.pl

14  Nowy Sącz – Patryk Wicher patryk.wicher@sejm.pl

15 Tarnów – Urszula Augustyn urszula.augustyn@sejm.pl

15 Tarnów – Stanisław Bukowiec stanislaw.bukowiec@sejm.pl

15 Tarnów – Norbert Kaczmarczyk norbert.kaczmarczyk@sejm.pl

15 Tarnów – Władysław Kosiniak-Kamysz wladyslaw.kosiniak-kamysz@sejm.pl

15 Tarnów – Wiesław Krajewski wieslaw.krajewski@sejm.pl

15  Tarnów – Anna Pieczarka anna.pieczarka@sejm.pl

15  Tarnów – Urszula Rusecka urszula.rusecka@sejm.pl

15  Tarnów – Piotr Sak piotr.sak@sejm.pl

15  Tarnów – Józefa Szczurek-Żelazko jozefa.szczurek-zelazko@sejm.pl

16 Płock – Anna Cicholska anna.cicholska@sejm.pl

16 Płock – Elżbieta Gapińska elzbieta.gapinska@sejm.pl

16 Płock – Arkadiusz Iwaniak arkadiusz.iwaniak@sejm.pl

16 Płock – Marcin Kierwiński marcin.kierwinski@sejm.pl

16 Płock – Maciej Małecki maciej.malecki@sejm.pl

16  Płock – Waldemar Olejniczak waldemar.olejniczak@sejm.pl

16  Płock – Jacek Ozdoba jacek.ozdoba@sejm.pl

16  Płock – Łukasz Szumowski lukasz.szumowski@sejm.pl

16  Płock – Maciej Wąsik maciej.wasik@sejm.pl

16  Płock – Piotr Zgorzelski piotr.zgorzelski@sejm.pl

17 Radom – Dariusz Bąk dariusz.bak@sejm.pl

17 Radom – Radosław Fogiel radoslaw.fogiel@sejm.pl

17 Radom – Konrad Frysztak konrad.frysztak@sejm.pl

17 Radom – Agnieszka Górska agnieszka.gorska@sejm.pl

17 Radom – Joanna Kluzik-Rostkowska joanna.kluzik-rostkowska@sejm.pl

17 Radom – Andrzej Kosztowniak andrzej.kosztowniak@sejm.pl

17 Radom – Anna Kwiecień anna.kwiecien@sejm.pl

17 Radom – Mirosław Maliszewski miroslaw.maliszewski@sejm.pl

17  Radom – Marek Suski marek.suski@sejm.pl

18 Siedlce – Arkadiusz Czartoryski arkadiusz.czartoryski@sejm.pl

18 Siedlce – Kamila Gasiuk-Pihowicz kamila.gasiuk-pihowicz@sejm.pl

18 Siedlce – Maciej Górski maciej.gorski@sejm.pl

18 Siedlce – Henryk Kowalczyk henryk.kowalczyk@sejm.pl

18 Siedlce – Daniel Milewski daniel.milewski@sejm.pl

18 Siedlce – Czesław Mroczek czeslaw.mroczek@sejm.pl

18  Siedlce – Marek Sawicki marek.sawicki@sejm.pl

18  Siedlce – Anna Siarkowska anna.siarkowska@sejm.pl

18  Siedlce – Krzysztof Tchórzewski krzysztof.tchorzewski@sejm.pl

18  Siedlce – Teresa Wargocka teresa.wargocka@sejm.pl

18  Siedlce – Grzegorz Woźniak grzegorz.wozniak@sejm.pl

18  Siedlce – Marek Zagórski marek.zagorski@sejm.pl

19 Warszaw – Jarosław Krajewski jaroslaw.krajewski@sejm.pl

19 Warszawa – Władysław Teofil Bartoszewski wladyslaw.bartoszewski@sejm.pl

19 Warszawa – Magdalena Biejat magdalena.biejat@sejm.pl

19 Warszawa – Joanna Fabisiak joanna.fabisiak@sejm.pl

19 Warszawa – Aleksandra Gajewska aleksandra.gajewska@sejm.pl

19 Warszawa – Małgorzata Gosiewska malgorzata.gosiewska@sejm.pl

19 Warszawa – Klaudia Jachira klaudia.jachira@sejm.pl

19 Warszawa – Jarosław Kaczyński jaroslaw.kaczynski@sejm.pl

19 Warszawa – Sebastian Kaleta sebastian.kaleta@sejm.pl

19 Warszawa – Mariusz Kamiński mariusz.kaminski@sejm.pl

19 Warszawa – Małgorzata Kidawa-Błońska malgorzata.kidawa-blonska@sejm.pl

19 Warszawa – Janusz Korwin-Mikke janusz.korwin-mikke@sejm.pl

19 Warszawa – Paweł Lisiecki pawel.lisiecki@sejm.pl

19 Warszawa – Katarzyna Lubnauer katarzyna.lubnauer@sejm.pl

19  Warszawa – Katarzyna Maria Piekarska katarzyna.piekarska@sejm.pl

19  Warszawa – Dariusz Rosati dariusz.rosati@sejm.pl

19  Warszawa – Michał Szczerba michal.szczerba@sejm.pl

19  Warszawa – Adrian Zandberg adrian.zandberg@sejm.pl

19  Warszawa – Urszula Zielińska urszula.zielinska@sejm.pl

20 Warszawa – Mariusz Błaszczak mariusz.blaszczak@sejm.pl

20 Warszawa – Dominika Chorosińska dominika.chorosinska@sejm.pl

20 Warszawa – Anita Czerwińska anita.czerwinska@sejm.pl

20 Warszawa – Kinga Gajewska kinga.gajewska@sejm.pl

20 Warszawa – Jan Grabiec jan.grabiec@sejm.pl

20 Warszawa – Maciej Lasek maciej.lasek@sejm.pl

20  Warszawa – Dariusz Olszewski dariusz.olszewski@sejm.pl

20  Warszawa – Andrzej Rozenek andrzej.rozenek@sejm.pl

20  Warszawa – Zdzisław Sipiera zdzislaw.sipiera@sejm.pl

20  Warszawa – Piotr Uściński piotr.uscinski@sejm.pl

20  Warszawa – Paweł Zalewski pawel.zalewski@sejm.pl

20  Warszawa – Bożena Żelazowska bozena.zelazowska@sejm.pl

21 Opole – Kamil Bortniczuk kamil.bortniczuk@sejm.pl

21 Opole – Katarzyna Czochara katarzyna.czochara@sejm.pl

21 Opole – Ryszard Galla ryszard.galla@sejm.pl

21 Opole – Tomasz Kostuś tomasz.kostus@sejm.pl

21 Opole – Janusz Kowalski janusz.kowalski@sejm.pl

21 Opole – Paweł Kukiz pawel.kukiz@sejm.pl

21 Opole – Rajmund Miller rajmund.miller@sejm.pl

21  Opole – Marcin Ociepa marcin.ociepa@sejm.pl

21  Opole – Violetta Porowska violetta.porowska@sejm.pl

21  Opole – Ryszard Wilczyński ryszard.wilczynski@sejm.pl

21  Opole – Marcelina Zawisza marcelina.zawisza@sejm.pl

21  Opole – Witold Zembaczyński witold.zembaczynski@sejm.pl

22 Krosno – Piotr Babinetz piotr.babinetz@sejm.pl

22 Krosno – Tadeusz Chrzan tadeusz.chrzan@sejm.pl

22 Krosno – Joanna Frydrych joanna.frydrych@sejm.pl

22 Krosno – Mieczysław Kasprzak mieczyslaw.kasprzak@sejm.pl

22 Krosno – Marek Kuchciński marek.kuchcinski@sejm.pl

22 Krosno – Maria Kurowska maria.kurowska@sejm.pl

22 Krosno – Adam Śnieżek adam.sniezek@sejm.pl

22  Krosno – Teresa Pamuła teresa.pamula@sejm.pl

22  Krosno – Marek Rząsa marek.rzasa@sejm.pl

22  Krosno – Anna Schmidt-Rodziewicz anna.schmidt-rodziewicz@sejm.pl

22  Krosno – Piotr Uruski piotr.uruski@sejm.pl

23 Rzeszów – Grzegorz Braun grzegorz.braun@sejm.pl

23 Rzeszów – Wiesław Buż wieslaw.buz@sejm.pl

23 Rzeszów – Zbigniew Chmielowiec zbigniew.chmielowiec@sejm.pl

23 Rzeszów – Kazimierz Gołojuch kazimierz.golojuch@sejm.pl

23 Rzeszów – Fryderyk Kapinos fryderyk.kapinos@sejm.pl

23 Rzeszów – Kazimierz Moskal kazimierz.moskal@sejm.pl

23  Rzeszów – Jerzy Paul jerzy.paul@sejm.pl

23  Rzeszów – Paweł Poncyljusz pawel.poncyljusz@sejm.pl

23  Rzeszów – Krystyna Skowrońska krystyna.skowronska@sejm.pl

23  Rzeszów – Krzysztof Sobolewski krzysztof.sobolewski@sejm.pl

23  Rzeszów – Andrzej Szlachta andrzej.szlachta@sejm.pl

23  Rzeszów – Stanisław Tyszka stanislaw.tyszka@sejm.pl

23  Rzeszów – Marcin Warchoł marcin.warchol@sejm.pl

23  Rzeszów – Jan Warzecha jan.warzecha@sejm.pl

23  Rzeszów – Rafał Weber rafal.weber@sejm.pl

24 Białystok – Adam Andruszkiewicz adam.andruszkiewicz@sejm.pl

24 Białystok – Mieczysław Baszko mieczyslaw.baszko@sejm.pl

24 Białystok – Eugeniusz Czykwin eugeniusz.czykwin@sejm.pl

24 Białystok – Kazimierz Gwiazdowski kazimierz.gwiazdowski@sejm.pl

24 Białystok – Lech Kołakowski lech.kolakowski@sejm.pl

24 Białystok – Stefan Krajewski stefan.krajewski@sejm.pl

24 Białystok – Paweł Krutul pawel.krutul@sejm.pl

24  Białystok – Dariusz Piontkowski dariusz.piontkowski@sejm.pl

24  Białystok – Aleksandra Szczudło aleksandra.szczudlo@sejm.pl

24  Białystok – Krzysztof Truskolaski krzysztof.truskolaski@sejm.pl

24  Białystok – Robert Tyszkiewicz robert.tyszkiewicz@sejm.pl

24  Białystok – Robert Winnicki robert.winnicki@sejm.pl

24  Białystok – Jarosław Zieliński jaroslaw.zielinski@sejm.pl

24  Białystok – Jacek Żalek jacek.zalek@sejm.pl

25 Gdańsk – Piotr Adamowicz piotr.adamowicz@sejm.pl

25 Gdańsk – Jerzy Borowczak jerzy.borowczak@sejm.pl

25 Gdańsk – Małgorzata Chmiel malgorzata.chmiel@sejm.pl

25 Gdańsk – Tadeusz Cymański tadeusz.cymanski@sejm.pl

25 Gdańsk – Beata Maciejewska beata.maciejewska@sejm.pl

25  Gdańsk – Sławomir Neumann slawomir.neumann@sejm.pl

25  Gdańsk – Kacper Płażyński kacper.plazynski@sejm.pl

25  Gdańsk – Agnieszka Pomaska agnieszka.pomaska@sejm.pl

25  Gdańsk – Jarosław Sellin jaroslaw.sellin@sejm.pl

25  Gdańsk – Kazimierz Smoliński kazimierz.smolinski@sejm.pl

25  Gdańsk – Michał Urbaniak michal.urbaniak@sejm.pl

25  Gdańsk – Jarosław Wałęsa jaroslaw.walesa@sejm.pl

26 Słupsk – Tadeusz Aziewicz tadeusz.aziewicz@sejm.pl

26 Słupsk – Marek Biernacki marek.biernacki@sejm.pl

26 Słupsk – Artur Dziambor artur.dziambor@sejm.pl

26 Słupsk – Marcin Horała marcin.horala@sejm.pl

26 Słupsk – Zbigniew Konwiński zbigniew.konwinski@sejm.pl

26 Słupsk – Henryka Krzywonos-Strycharska henryka.krzywonos-strycharska@sejm.pl

26 Słupsk – Aleksander Mrówczyński aleksander.mrowczynski@sejm.pl

26 Słupsk – Piotr Müller piotr.muller@sejm.pl

26 Słupsk – Marek Rutka marek.rutka@sejm.pl

26 Słupsk – Janusz Śniadek janusz.sniadek@sejm.pl

26  Słupsk – Barbara Nowacka barbara.nowacka@sejm.pl

26  Słupsk – Kazimierz Plocke kazimierz.plocke@sejm.pl

26  Słupsk – Joanna Senyszyn joanna.senyszyn@sejm.pl

26  Słupsk – Magdalena Sroka magdalena.sroka@sejm.pl

27 Bielsko-Biała – Przemysław Drabek przemyslaw.drabek@sejm.pl

27 Bielsko-Biała – Grzegorz Gaża grzegorz.gaza@sejm.pl

27 Bielsko-Biała – Przemysław Koperski przemyslaw.koperski@sejm.pl

27 Bielsko-Biała – Kazimierz Matuszny kazimierz.matuszny@sejm.pl

27  Bielsko-Biała – Mirosława Nykiel miroslawa.nykiel@sejm.pl

27  Bielsko-Biała – Małgorzata Pępek malgorzata.pepek@sejm.pl

27  Bielsko-Biała – Grzegorz Puda grzegorz.puda@sejm.pl

27  Bielsko-Biała – Mirosław Suchoń miroslaw.suchon@sejm.pl

27  Bielsko-Biała – Stanisław Szwed stanislaw.szwed@sejm.pl

28 Częstochowa – Lidia Burzyńska lidia.burzynska@sejm.pl

28 Częstochowa – Andrzej Gawron andrzej.gawron@sejm.pl

28 Częstochowa – Szymon Giżyński szymon.gizynski@sejm.pl

28 Częstochowa – Izabela Leszczyna izabela.leszczyna@sejm.pl

28 Częstochowa – Zdzisław Wolski zdzislaw.wolski@sejm.pl

28  Częstochowa – Andrzej Szewiński andrzej.szewinski@sejm.pl

28  Częstochowa – Mariusz Trepka mariusz.trepka@sejm.pl

29 Katowice – Bożena Borys-Szopa bozena.borys-szopa@sejm.pl

29 Katowice – Barbara Dziuk barbara.dziuk@sejm.pl

29 Katowice – Tomasz Głogowski tomasz.glogowski@sejm.pl

29 Katowice – Marta Golbik marta.golbik@sejm.pl

29 Katowice – Jarosław Gonciarz jaroslaw.gonciarz@sejm.pl

29  Katowice – Wanda Nowicka wanda.nowicka@sejm.pl

29  Katowice – Tomasz Olichwer tomasz.olichwer@sejm.pl

29  Katowice – Wojciech Szarama wojciech.szarama@sejm.pl

29  Katowice – Krystyna Szumilas krystyna.szumilas@sejm.pl

19  Warszawa – Anna Żukowska anna.zukowska@sejm.pl

30 Bielsko-Biała – Krzysztof Gadowski krzysztof.gadowski@sejm.pl

30 Bielsko-Biała – Adam Gawęda adam.gaweda@sejm.pl

30 Bielsko-Biała – Teresa Glenc teresa.glenc@sejm.pl

30 Bielsko-Biała – Maciej Kopiec maciej.kopiec@sejm.pl

30 Bielsko-Biała – Marek Krząkała marek.krzakala@sejm.pl

30 Bielsko-Biała – Gabriela Lenartowicz gabriela.lenartowicz@sejm.pl

30 Bielsko-Biała – Grzegorz Matusiak grzegorz.matusiak@sejm.pl

30 Bielsko-Biała – Bolesław Piecha boleslaw.piecha@sejm.pl

30  Bielsko-Biała – Michał Woś michal.wos@sejm.pl

31 Katowice – Borys Budka borys.budka@sejm.pl

31 Katowice – Michał Gramatyka michal.gramatyka@sejm.pl

31 Katowice – Ewa Kołodziej ewa.kolodziej@sejm.pl

31 Katowice – Maciej Konieczny maciej.konieczny@sejm.pl

31 Katowice – Wojciech Król wojciech.krol@sejm.pl

31 Katowice – Mateusz Morawiecki mateusz.morawiecki@sejm.pl

31 Katowice – Andrzej Sośnierz andrzej.sosnierz@sejm.pl

31  Katowice – Jerzy Polaczek jerzy.polaczek@sejm.pl

31  Katowice – Monika Rosa monika.rosa@sejm.pl

31  Katowice – Dobromir Sośnierz dobromir.sosnierz@sejm.pl

31  Katowice – Marek Wesoły marek.wesoly@sejm.pl

31  Katowice – Michał Wójcik michal.wojcik@sejm.pl

32 Katowice – Rafał Adamczyk rafal.adamczyk@sejm.pl

32 Katowice – Waldemar Andzel waldemar.andzel@sejm.pl

32 Katowice – Mateusz Bochenek mateusz.bochenek@sejm.pl

32 Katowice – Włodzimierz Czarzasty wlodzimierz.czarzasty@sejm.pl

32 Katowice – Barbara Dolniak barbara.dolniak@sejm.pl

32 Katowice – Ewa Malik ewa.malik@sejm.pl

32  Katowice – Danuta Nowicka danuta.nowicka@sejm.pl

32  Katowice – Wojciech Saługa wojciech.saluga@sejm.pl

32  Katowice – Robert Warwas robert.warwas@sejm.pl

33 Kielce – Krzysztof Bosak krzysztof.bosak@sejm.pl

33 Kielce – Michał Cieślak michal.cieslak@sejm.pl

33 Kielce – Adam Cyrański adam.cyranski@sejm.pl

33 Kielce – Bartłomiej Dorywalski bartlomiej.dorywalski@sejm.pl

33 Kielce – Mariusz Gosek mariusz.gosek@sejm.pl

33 Kielce – Anna Krupka anna.krupka@sejm.pl

33 Kielce – Andrzej Kryj andrzej.kryj@sejm.pl

33 Kielce – Marek Kwitek marek.kwitek@sejm.pl

33 Kielce – Krzysztof Lipiec krzysztof.lipiec@sejm.pl

33  Kielce – Marzena Okła-Drewnowicz marzena.okla-drewnowicz@sejm.pl

33  Kielce – Czesław Siekierski czeslaw.siekierski@sejm.pl

33  Kielce – Bartłomiej Sienkiewicz bartlomiej.sienkiewicz@sejm.pl

33  Kielce – Andrzej Szejna andrzej.szejna@sejm.pl

33  Kielce – Piotr Wawrzyk piotr.wawrzyk@sejm.pl

33  Kielce – Agata Wojtyszek agata.wojtyszek@sejm.pl

33  Kielce – Zbigniew Ziobro zbigniew.ziobro@sejm.pl

34 Elbląg – Zbigniew Babalski zbigniew.babalski@sejm.pl

34 Elbląg – Monika Falej monika.falej@sejm.pl

34 Elbląg – Elżbieta Gelert elzbieta.gelert@sejm.pl

34 Elbląg – Robert Gontarz robert.gontarz@sejm.pl

34 Elbląg – Leonard Krasulski leonard.krasulski@sejm.pl

34  Elbląg – Jacek Protas jacek.protas@sejm.pl

34  Elbląg – Jerzy Wilk jerzy.wilk@sejm.pl

34  Elbląg – Zbigniew Ziejewski zbigniew.ziejewski@sejm.pl

35 Olsztyn – Iwona Arent iwona.arent@sejm.pl

35 Olsztyn – Janusz Cichoń janusz.cichon@sejm.pl

35 Olsztyn – Wojciech Kossakowski wojciech.kossakowski@sejm.pl

35 Olsztyn – Marcin Kulasek marcin.kulasek@sejm.pl

35 Olsztyn – Wojciech Maksymowicz wojciech.maksymowicz@sejm.pl

35 Olsztyn – Jerzy Małecki jerzy.malecki@sejm.pl

35  Olsztyn – Paweł Papke pawel.papke@sejm.pl

35  Olsztyn – Urszula Pasławska urszula.paslawska@sejm.pl

35  Olsztyn – Anna Wasilewska anna.wasilewska@sejm.pl

35  Olsztyn – Michał Wypij michal.wypij@sejm.pl

36 Kalisz – Jan Dziedziczak jan.dziedziczak@sejm.pl

36 Kalisz – Andrzej Grzyb andrzej.grzyb@sejm.pl

36 Kalisz – Piotr Kaleta piotr.kaleta@sejm.pl

36 Kalisz – Tomasz Ławniczak tomasz.lawniczak@sejm.pl

36 Kalisz – Marlena Maląg marlena.malag@sejm.pl

36 Kalisz – Jan Mosiński jan.mosinski@sejm.pl

36 Kalisz – Grzegorz Rusiecki grzegorz.rusiecki@sejm.pl

36  Kalisz – Karolina Pawliczak karolina.pawliczak@sejm.pl

36  Kalisz – Katarzyna Sójka katarzyna.sojka@sejm.pl

36  Kalisz – Wiesław Szczepański wieslaw.szczepanski@sejm.pl

36  Kalisz – Jarosław Urbaniak jaroslaw.urbaniak@sejm.pl

36  Kalisz – Mariusz Witczak mariusz.witczak@sejm.pl

37 Konin – Ryszard Bartosik ryszard.bartosik@sejm.pl

37 Konin – Witold Czarnecki witold.czarnecki@sejm.pl

37 Konin – Zbigniew Dolata zbigniew.dolata@sejm.pl

37 Konin – Leszek Galemba leszek.galemba@sejm.pl

37 Konin – Zbigniew Hoffmann zbigniew.hoffmann@sejm.pl

37 Konin – Tadeusz Tomaszewski tadeusz.tomaszewski@sejm.pl

37 Konin – Paulina Hennig-Kloska paulina.hennig-kloska@sejm.pl

37  Konin – Tomasz Nowak tomasz.nowak@sejm.pl

37  Konin – Jacek Tomczak jacek.tomczak@sejm.pl

38 Piła – Romuald Ajchler romuald.ajchler@sejm.pl

38 Piła – Krzysztof Czarnecki krzysztof.czarnecki@sejm.pl

38 Piła – Maria Janyska maria.janyska@sejm.pl

38 Piła – Marta Kubiak marta.kubiak@sejm.pl

38 Piła – Killion Munyama killion.munyama@sejm.pl

38  Piła – Krzysztof Paszyk krzysztof.paszyk@sejm.pl

38  Piła – Grzegorz Piechowiak grzegorz.piechowiak@sejm.pl

38  Piła – Marcin Porzucek marcin.porzucek@sejm.pl

38  Piła – Jakub Rutnicki jakub.rutnicki@sejm.pl

39 Poznań – Waldy Dzikowski waldy.dzikowski@sejm.pl

39 Poznań – Jadwiga Emilewicz jadwiga.emilewicz@sejm.pl

39 Poznań – Rafał Grupiński rafal.grupinski@sejm.pl

39 Poznań – Joanna Jaśkowiak joanna.jaskowiak@sejm.pl

39 Poznań – Katarzyna Kretkowska katarzyna.kretkowska@sejm.pl

39  Poznań – Franciszek Sterczewski franciszek.sterczewski@sejm.pl

39  Poznań – Adam Szłapka adam.szlapka@sejm.pl

39  Poznań – Szymon Szynkowski vel Sęk biuro@szynkowski.pl

39  Poznań – Katarzyna Ueberhan katarzyna.ueberhan@sejm.pl

39  Poznań – Bartłomiej Wróblewski bartlomiej.wroblewski@sejm.pl

40 Koszalin – Małgorzata Golińska malgorzata.golinska@sejm.pl

40 Koszalin – Jerzy Hardie-Douglas jerzy.hardie-douglas@sejm.pl

40 Koszalin – Czesław Hoc czeslaw.hoc@sejm.pl

40 Koszalin – Marek Hok marek.hok@sejm.pl

40 Koszalin – Radosław Lubczyk radoslaw.lubczyk@sejm.pl

40  Koszalin – Małgorzata Prokop-Paczkowska malgorzata.prokop-paczkowska@sejm.pl

40  Koszalin – Paweł Szefernaker pawel.szefernaker@sejm.pl

40  Koszalin – Piotr Zientarski piotr.zientarski@sejm.pl

41 Szczecin – Leszek Dobrzyński leszek.dobrzynski@sejm.pl

41 Szczecin – Magdalena Filiks magdalena.filiks@sejm.pl

41 Szczecin – Marek Gróbarczyk marek.grobarczyk@sejm.pl

41 Szczecin – Michał Jach michal.jach@sejm.pl

41 Szczecin – Katarzyna Kotula katarzyna.kotula@sejm.pl

41 Szczecin – Artur Łącki artur.lacki@sejm.pl

41 Szczecin – Arkadiusz Marchewka arkadiusz.marchewka@sejm.pl

41 Szczecin – Grzegorz Napieralski grzegorz.napieralski@sejm.pl

41  Szczecin – Sławomir Nitras slawomir.nitras@sejm.pl

41  Szczecin – Jarosław Rzepa jaroslaw.rzepa@sejm.pl

41  Szczecin – Artur Szałabawka artur.szalabawka@sejm.pl

41  Szczecin – Dariusz Wieczorek dariusz.wieczorek@sejm.pl

Share on facebook
Udostępnij
Share on twitter
Tweetnij
Share on print
Wydrukuj