Tylko życie ma przyszłość!
dr inż. Antoni Zięba

Dr Wanda Półtawska – świadectwo ochrony życia, wiary i służby rodzinie

Odsłonięcie tablicy upamiętniającej Wandę i Andrzeja Półtawskich
Odsłonięcie tablicy upamiętniającej Wandę i Andrzeja Półtawskich

W przeded­niu trze­ciej rocz­ni­cy śmier­ci dr Wan­dy Pół­taw­skiej przy­po­mi­na­my jej za­an­ga­żo­wa­nie w ochro­nę ży­cia po­czę­te­go, ści­śle zwią­za­ne z Pol­skim Sto­wa­rzy­sze­niem Obroń­ców Ży­cia Czło­wie­ka. W pią­tek, 23 paź­dzier­ni­ka 2026 ro­ku, w Kra­ko­wie zo­sta­ła od­sło­nię­ta i po­świę­co­na ta­bli­ca upa­mięt­nia­ją­ca prof. Wan­dę Pół­taw­ską i jej mę­ża, prof. An­drze­ja Półtawskiego.

Prof. Wan­da Pół­taw­ska zmar­ła w no­cy z 24 na 25 paź­dzier­ni­ka 2023 ro­ku. By­ła le­kar­ką, spe­cja­list­ką w dzie­dzi­nie psy­chia­trii, dzia­łacz­ką na rzecz ochro­ny ży­cia i ro­dzi­ny, a tak­że bli­ską i wie­lo­let­nią współ­pra­cow­nicz­ką św. Ja­na Paw­ła II. Jej ży­cie i dzia­łal­ność sta­no­wią waż­ne świa­dec­two od­po­wie­dzial­no­ści za dru­gie­go czło­wie­ka oraz za przy­szłość ro­dzi­ny i społeczeństwa.

W służ­bie ży­ciu od poczęcia

Ochro­na ludz­kie­go ży­cia zaj­mo­wa­ła szcze­gól­ne miej­sce w dzia­łal­no­ści prof. Wan­dy Pół­taw­skiej. Jej do­świad­cze­nie le­kar­skie, pra­ca na­uko­wa i za­an­ga­żo­wa­nie spo­łecz­ne umac­nia­ły prze­ko­na­nie, że ży­cie czło­wie­ka wy­ma­ga ochro­ny i szacunku.

Współ­pra­cu­jąc z ks. kard. Ka­ro­lem Woj­ty­łą, a póź­niej z pa­pie­żem Ja­nem Paw­łem II, po­dej­mo­wa­ła dzia­ła­nia na rzecz ro­dzi­ny, od­po­wie­dzial­ne­go ro­dzi­ciel­stwa i wy­cho­wa­nia. An­ga­żo­wa­ła się rów­nież w ini­cja­ty­wy słu­żą­ce for­mo­wa­niu su­mień i bu­do­wa­niu kul­tu­ry sza­cun­ku dla życia.

Szcze­gól­ne miej­sce w dzia­łal­no­ści prof. Wan­dy Pół­taw­skiej za­ję­ła Kru­cja­ta Mo­dli­twy w Obro­nie Po­czę­tych Dzie­ci, za­ini­cjo­wa­na 12 paź­dzier­ni­ka 1980 ro­ku. Wśród jej po­my­sło­daw­ców by­ła dr Wan­da Pół­taw­ska, obok inż. An­to­nie­go Zię­by, ks. Fran­cisz­ka Płon­ki, dusz­pa­ste­rza aka­de­mic­kie­go i dr. inż. Ada­ma Ki­sie­la. Głów­nym or­ga­ni­za­to­rem tej ini­cja­ty­wy był An­to­ni Zięba.

Po­cząt­ki Kru­cja­ty wią­za­ły się z wy­da­rze­nia­mi po pierw­szej piel­grzym­ce Ja­na Paw­ła II do Pol­ski w 1979 ro­ku. W kra­kow­skim śro­do­wi­sku osób za­an­ga­żo­wa­nych w obro­nę ży­cia doj­rze­wa­ło prze­ko­na­nie, że ko­niecz­ne są za­rów­no dzia­ła­nia edu­ka­cyj­ne, jak i in­ten­syw­na mo­dli­twa w in­ten­cji dzie­ci po­czę­tych. Dr Wan­da Pół­taw­ska i An­to­ni Zię­ba sku­pi­li wo­kół sie­bie oso­by zwią­za­ne m.in. z dusz­pa­ster­stwa­mi aka­de­mic­ki­mi i Stu­dium Teo­lo­gii Ro­dzi­ny. Jed­nym z owo­ców tej współ­pra­cy by­ła wy­sta­wa „Ży­cie czło­wie­ka od po­czę­cia jest świę­te”, pre­zen­to­wa­na w kra­kow­skich ko­ścio­łach w 1980 roku.

Kru­cja­ta łą­czy­ła mo­dli­twę z kon­kret­nym zo­bo­wią­za­niem oso­bi­stym. Jej pierw­szym uczest­ni­kom za­pro­po­no­wa­no, aby przez trzy mie­sią­ce co­dzien­nie uczest­ni­czy­li we Mszy Świę­tej i przyj­mo­wa­li Ko­mu­nię Świę­tą w in­ten­cji prze­mia­ny świa­do­mo­ści spo­łecz­nej oraz zmia­ny pra­wa do­ty­czą­ce­go abor­cji. Po­dej­mo­wa­li rów­nież co­dzien­ną mo­dli­twę ró­żań­co­wą lub in­ne wska­za­ne mo­dli­twy ma­ryj­ne. Każ­dy uczest­nik obej­mo­wał mo­dli­twą tak­że jed­ną wy­lo­so­wa­ną oso­bę ma­ją­cą wpływ na sy­tu­ację praw­ną dzie­ci po­czę­tych, wśród nich by­li przed­sta­wi­cie­le władz, par­la­men­ta­rzy­stów, le­ka­rzy i sędziów.

W ini­cja­ty­wę włą­czo­no rów­nież oso­by cho­re, któ­re ofia­ro­wy­wa­ły swo­je cier­pie­nia w in­ten­cji obro­ny ży­cia i mo­dli­ły się w tej spra­wie. Oko­ło 1500 osób pod­ję­ło in­ten­syw­ną mo­dli­twę, a po­nad ty­siąc cho­rych włą­czy­ło się po­przez mo­dli­twę i ofia­ro­wa­nie cierpienia.

Po pierw­szych trzech mie­sią­cach pro­gram mo­dli­tew­ny kon­ty­nu­owa­no w roz­sze­rzo­nej, rocz­nej for­mu­le. Kru­cja­ta sta­ła się w ten spo­sób dłu­go­fa­lo­wym dzie­łem, opar­tym na wy­trwa­ło­ści, wspól­nej mo­dli­twie i od­po­wie­dzial­no­ści za los dzie­ci, któ­re jesz­cze się nie narodziły. 

Ro­dzi­na i wy­cho­wa­nie – fun­da­ment przyszłości

Prof. Wan­da Pół­taw­ska po­świę­ci­ła wie­le lat pra­cy za­gad­nie­niom zwią­za­nym z ży­ciem mał­żeń­skim i ro­dzin­nym. Współ­two­rzy­ła dusz­pa­ster­stwo ro­dzin w ar­chi­die­ce­zji kra­kow­skiej oraz an­ga­żo­wa­ła się w przy­go­to­wa­nie osób po­ma­ga­ją­cych mał­żon­kom i rodzicom.

Pod­kre­śla­ła zna­cze­nie ma­cie­rzyń­stwa, oj­co­stwa i od­po­wie­dzial­ne­go wy­cho­wa­nia dzie­ci. Zwra­ca­ła uwa­gę na ro­lę re­la­cji ro­dzin­nych w kształ­to­wa­niu oso­bo­wo­ści mło­de­go czło­wie­ka. W swo­jej pra­cy łą­czy­ła wie­dzę le­kar­ską i psy­cho­lo­gicz­ną z chrze­ści­jań­skim spoj­rze­niem na człowieka.

Me­dia ka­to­lic­kie w służ­bie prawdzie

Istot­ną czę­ścią dzia­łal­no­ści dr Wan­dy Pół­taw­skiej by­ło wspie­ra­nie me­diów ka­to­lic­kich, któ­re trak­to­wa­ła ja­ko waż­ne na­rzę­dzie for­ma­cji su­mień, prze­ka­zy­wa­nia war­to­ści chrze­ści­jań­skich oraz kształ­to­wa­nia od­po­wie­dzial­nych po­staw wo­bec ży­cia i ro­dzi­ny. Nie ogra­ni­cza­ła się je­dy­nie do pu­bli­ko­wa­nia wła­snych tek­stów. An­ga­żo­wa­ła się rów­nież w two­rze­nie cza­so­pism, trosz­czy­ła się o ich po­ziom me­ry­to­rycz­ny i wy­cho­waw­czy oraz wspie­ra­ła ini­cja­ty­wy do­cie­ra­ją­ce do ro­dzin, mło­dzie­ży, na­uczy­cie­li i wychowawców.

Fun­da­cja „Źró­dło” i po­cząt­ki tygodnika

W 1991 ro­ku dr Wan­da Pół­taw­ska by­ła współ­za­ło­ży­ciel­ką Fun­da­cji „Źró­dło”, po­wo­ła­nej wraz z in­ny­mi oso­ba­mi za­an­ga­żo­wa­ny­mi w obro­nę ży­cia. Głów­nym po­my­sło­daw­cą i or­ga­ni­za­to­rem przed­się­wzię­cia był dr inż. An­to­ni Zię­ba, któ­ry wie­lo­krot­nie pod­kre­ślał istot­ny wkład dr Wan­dy Pół­taw­skiej w to dzie­ło. To wła­śnie ona za­pro­po­no­wa­ła na­zwę po­wsta­ją­ce­go ty­go­dni­ka – „Źró­dło”.

Ce­lem fun­da­cji by­ło stwo­rze­nie wa­run­ków do re­da­go­wa­nia, dru­ko­wa­nia i roz­po­wszech­nia­nia cza­so­pism, któ­re mo­gły­by swo­bod­nie pu­bli­ko­wać ma­te­ria­ły słu­żą­ce obro­nie ży­cia i ro­dzi­ny oraz prze­ciw­sta­wiać się te­mu, co or­ga­ni­za­to­rzy okre­śla­li mia­nem „kul­tu­ry śmierci”.

5 stycz­nia 1992 ro­ku, za zgo­dą i z bło­go­sła­wień­stwem kard. Fran­cisz­ka Ma­char­skie­go, uka­zał się pierw­szy nu­mer Ty­go­dni­ka Ro­dzin Ka­to­lic­kich „Źró­dło”. Dr Wan­da Pół­taw­ska za­sia­da­ła w je­go re­dak­cji przez ca­ły okres uka­zy­wa­nia się pi­sma, aż do za­koń­cze­nia re­gu­lar­nej dzia­łal­no­ści w mar­cu 2020 roku.

Zna­cze­nie jej za­an­ga­żo­wa­nia po­twier­dza za­in­te­re­so­wa­nie czy­tel­ni­ków pu­bli­ko­wa­ny­mi przez nią tek­sta­mi. Jak wspo­mi­na dr inż. Adam Ki­siel, w pierw­szym ro­ku wy­da­wa­nia „Źró­dła” na­kład wy­no­sił oko­ło 25 ty­się­cy eg­zem­pla­rzy. Nie­któ­rzy pro­bosz­czo­wie zwięk­sza­li za­mó­wie­nia, wska­zu­jąc na po­pu­lar­ność ar­ty­ku­łów dr Wan­dy Pół­taw­skiej. W ko­lej­nych la­tach na­kład ty­go­dni­ka wzrósł do oko­ło 50 ty­się­cy eg­zem­pla­rzy, a wy­bra­ne nu­me­ry spe­cjal­ne wy­ma­ga­ły do­dat­ko­wych dodruków.

Dr Pół­taw­ska od po­cząt­ku pu­bli­ko­wa­ła w „Źró­dle” tek­sty po­dej­mu­ją­ce fun­da­men­tal­ne za­gad­nie­nia ży­cia ro­dzin­ne­go. Pi­sa­ła o ma­cie­rzyń­stwie, oj­co­stwie, wy­cho­wa­niu dzie­ci, od­po­wie­dzial­no­ści za prze­ka­zy­wa­nie ży­cia oraz zna­cze­niu wia­ry w co­dzien­nych decyzjach.

Już w pierw­szym nu­me­rze ty­go­dni­ka, w stycz­niu 1992 ro­ku, uka­zał się jej ar­ty­kuł „Mat­ka”. Au­tor­ka zwra­ca­ła w nim uwa­gę na wy­jąt­ko­wą war­tość ma­cie­rzyń­stwa i py­ta­ła o przy­czy­ny, dla któ­rych część ko­biet nie chce po­dej­mo­wać tej roli:

„Nie ma szczyt­niej­sze­go ty­tu­łu dla ko­bie­ty, ża­den in­ny ty­tuł nie kry­je w so­bie ty­le tre­ści i ta­kie­go ła­dun­ku ser­ca – a jed­nak wie­le ko­biet dziś nie chce być mat­ka­mi. Dlaczego?”

W ko­lej­nym nu­me­rze, w ar­ty­ku­le „Oj­ciec”, po­ru­szy­ła te­mat bu­do­wa­nia wię­zi mię­dzy oj­cem a dziec­kiem. Pod­kre­śla­ła, że oj­co­stwo doj­rze­wa wraz z dziec­kiem, a re­la­cja opar­ta na bli­sko­ści i przy­jaź­ni ma ogrom­ne zna­cze­nie dla je­go rozwoju:

„A przy­jaźń z oj­cem za­pew­nia rów­no­wa­gę psy­chicz­ną dziec­ka i sta­no­wi skarb nie­po­rów­ny­wal­ny do niczego.”

W mar­cu 1992 ro­ku, w ar­ty­ku­le „Ta­jem­ni­ca ży­cia”, pi­sa­ła o po­cząt­kach ludz­kie­go ży­cia, ocze­ki­wa­niu na na­ro­dzi­ny dziec­ka oraz o tym, że je­go przyj­ście na świat jest wy­da­rze­niem waż­nym nie tyl­ko dla mat­ki, ale dla ca­łej rodziny.

W ko­lej­nych tek­stach po­dej­mo­wa­ła mię­dzy in­ny­mi te­mat re­la­cji mię­dzy­po­ko­le­nio­wych, od­po­wie­dzial­no­ści męż­czy­zny, wia­ry i wie­dzy oraz mo­ral­ne­go wy­mia­ru de­cy­zji do­ty­czą­cych ro­dzi­ciel­stwa. Jej ar­ty­ku­ły nie ogra­ni­cza­ły się do przed­sta­wia­nia po­glą­dów. Mia­ły skła­niać czy­tel­ni­ków do re­flek­sji nad wła­snym ży­ciem, od­po­wie­dzial­no­ścią i po­dej­mo­wa­ny­mi wyborami.

Cza­so­pi­sma dla ro­dzin, dzie­ci, mło­dzie­ży i nauczycieli

Za­an­ga­żo­wa­nie dr Wan­da Pół­taw­skiej wy­kra­cza­ło da­le­ko po­za ty­go­dnik „Źró­dło”. We­dług dr. inż. Ada­ma Ki­sie­la bra­ła ona istot­ny udział w po­wsta­wa­niu ośmiu in­nych cza­so­pism ka­to­lic­kich, ad­re­so­wa­nych do róż­nych grup odbiorców.

Wśród nich zna­la­zły się:

„Wy­cho­waw­ca” – mie­sięcz­nik po­świę­co­ny for­ma­cji na­uczy­cie­li i wy­cho­waw­ców katolickich;

„Jaś”, póź­niej „Ola i Jaś” – pi­smo skie­ro­wa­ne do dzieci;

„Do­mi­nik Idzie do I Ko­mu­nii Świę­tej” – pu­bli­ka­cja przy­go­to­wy­wa­na z my­ślą o dzie­ciach przy­stę­pu­ją­cych do Pierw­szej Ko­mu­nii Świętej;

„Dro­ga” – ty­go­dnik dla młodzieży;

„Try­by” – pi­smo prze­zna­czo­ne dla studentów;

„Na­sza Ar­ka” i „Cu­da i Ła­ski Bo­że” – mie­sięcz­ni­ki po­dej­mu­ją­ce te­ma­ty­kę religijną;

„Służ­ba Ży­ciu” – se­ria po­świę­co­na do­ku­men­to­wa­niu za­gad­nień zwią­za­nych z ochro­ną ludz­kie­go ży­cia, wy­da­wa­na okre­so­wo od 1999 ro­ku. Uka­za­ło się po­nad 40 jej numerów.

Tak sze­ro­ki za­kres ini­cja­tyw po­ka­zu­je, że waż­ne by­ło dla niej do­cie­ra­nie do od­bior­ców na róż­nych eta­pach ży­cia. In­nych tre­ści po­trze­bu­ją dzie­ci, in­nych mło­dzież i stu­den­ci, a jesz­cze in­nych ro­dzi­ce, na­uczy­cie­le i wy­cho­waw­cy. Wspól­nym ce­lem tych pu­bli­ka­cji by­ło wspie­ra­nie for­ma­cji czło­wie­ka w du­chu war­to­ści chrześcijańskich.

Dzia­łal­ność dr Wan­dy Pół­taw­skiej po­ka­zu­je, że me­dia ka­to­lic­kie ro­zu­mia­ła ja­ko coś wię­cej niż ka­nał prze­ka­zy­wa­nia wia­do­mo­ści. Wi­dzia­ła w nich prze­strzeń for­ma­cji, edu­ka­cji i od­po­wie­dzial­ne­go dia­lo­gu o spra­wach fun­da­men­tal­nych dla człowieka.

Jej za­an­ga­żo­wa­nie po­zo­sta­je przy­kła­dem kon­se­kwent­nej pra­cy na rzecz prze­ka­zu me­dial­ne­go, któ­ry nie tyl­ko in­for­mu­je, ale tak­że po­ma­ga sta­wiać py­ta­nia o sens ży­cia, od­po­wie­dzial­ność mo­ral­ną i do­bro rodziny.

Rocz­ni­ca śmier­ci i upa­mięt­nie­nie w Krakowie

W pią­tek, 23 paź­dzier­ni­ka 2026 ro­ku, w Kra­ko­wie od­by­ły się uro­czy­sto­ści po­świę­co­ne pa­mię­ci Wan­dy i An­drze­ja Półtawskich.

O godz. 10:00 w Ba­zy­li­ce św. Fran­cisz­ka z Asy­żu przy pl. Wszyst­kich Świę­tych 5 zo­sta­ła od­pra­wio­na Msza Świę­ta. O godz. 11:30 przy ul. Brac­kiej 1 na­stą­pi­ło od­sło­nię­cie i po­świę­ce­nie ta­bli­cy upa­mięt­nia­ją­cej mał­żeń­stwo Pań­stwa Pół­taw­skich. W tym bu­dyn­ku miesz­ka­li przez kil­ka­dzie­siąt lat.

Na­stęp­nie, w go­dzi­nach 12:00–15:45, w Sa­li Wło­skiej klasz­to­ru Oj­ców Fran­cisz­ka­nów od­by­ła się se­sja po­pu­lar­no­nau­ko­wa po­świę­co­na ich ży­ciu i dzia­łal­no­ści. Je­den z re­fe­ra­tów do­ty­czył służ­by prof. Wan­dy Pół­taw­skiej w obro­nie ży­cia czło­wie­ka od po­czę­cia do na­tu­ral­nej śmierci.

Uro­czy­sto­ści od­by­wa­ły się w przeded­niu trze­ciej rocz­ni­cy jej śmier­ci i sta­no­wi­ły oka­zję do przy­po­mnie­nia do­rob­ku osób, któ­re swo­ją pra­cą słu­ży­ły ro­dzi­nie, kul­tu­rze i społeczeństwu.

Świa­dec­two, któ­re pozostaje

Dla prof. Wan­dy Pół­taw­skiej wia­ra by­ła fun­da­men­tem ży­cia i po­dej­mo­wa­nych dzia­łań. Pod­kre­śla­ła zna­cze­nie mo­dli­twy, Eu­cha­ry­stii i oso­bi­stej re­la­cji z Bo­giem. Jej świa­dec­two przy­po­mi­na, że obro­na ży­cia nie koń­czy się na de­kla­ra­cjach a wy­ma­ga wy­trwa­ło­ści, od­po­wie­dzial­no­ści, for­ma­cji i go­to­wo­ści do służ­by dru­gie­mu człowiekowi.

W rocz­ni­cę jej odej­ścia do nie­ba war­to na no­wo przy­po­mnieć prze­sła­nie, któ­re po­zo­sta­wi­ła: tro­ska o ży­cie, ro­dzi­nę i wy­cho­wa­nie jest za­da­niem, któ­re wy­ma­ga za­an­ga­żo­wa­nia każ­de­go z nas.


jb

Ar­ty­kuł opra­co­wa­no na pod­sta­wie wy­stą­pie­nia dr. inż. Ada­ma Ki­sie­la „Za­an­ga­żo­wa­nie dr Wan­dy Pół­taw­skiej w roz­wój me­diów ka­to­lic­kich”, Wro­cław, 10 paź­dzier­ni­ka 2026 r. oraz in­for­ma­cji o uro­czy­sto­ściach upa­mięt­nia­ją­cych Pań­stwa Wan­dę i An­drze­ja Pół­taw­skich opu­bli­ko­wa­nych przez In­sty­tut Pa­mię­ci Narodowej.

Udostępnij
Tweetnij
Wydrukuj